Bộ Tài chính hiện đang xây dựng dự thảo Thông tư ban hành biểu mẫu thực hiện thủ tục đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và quy định về nội dung thông tin, việc cập nhật, khai thác và quản lý Hệ thống thông tin quốc gia về hợp tác xã (dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 09/2024/TT-BKHĐT1 và Thông tư số 43/2025/TT-BTC2). Dự thảo Thông tư hướng tới hoàn thiện hệ thống biểu mẫu theo hướng bảo đảm thống nhất với các quy định mới, đồng thời tiếp tục đơn giản hóa việc kê khai thông tin và nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác Hệ thống thông tin quốc gia về hợp tác xã.
Hoàn thiện hệ thống biểu mẫu, đáp ứng yêu cầu từ quy định mới và thực tiễn triển khai
Việc xây dựng dự thảo Thông tư xuất phát từ yêu cầu rà soát, hoàn thiện các quy định hiện hành sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 294/2026/NĐ-CP ngày 23/7/2026 về tổ hợp tác và Nghị định số 295/2026/NĐ-CP ngày 23/7/2026 về đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, cùng có hiệu lực từ ngày 23/7/2026. Các quy định mới đặt ra yêu cầu cập nhật hệ thống biểu mẫu tương ứng, bảo đảm việc tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính được thực hiện đầy đủ, thống nhất và thuận lợi.
Trên cơ sở đó, dự thảo Thông tư xây dựng hệ thống biểu mẫu mới gồm 60 biểu mẫu về đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; trong đó đã rà soát, sửa đổi khoảng 20 biểu mẫu so với hệ thống biểu mẫu hiện hành tại Thông tư số 43/2025/TT-BTC. Đáng chú ý, dự thảo Thông tư bổ sung 13 biểu mẫu mới nhằm đáp ứng các yêu cầu nghiệp vụ chưa được phản ánh đầy đủ trong hệ thống biểu mẫu hiện hành như: rà soát thông tin đăng ký và tình trạng pháp lý của tổ hợp tác, hợp tác xã; xử lý hồ sơ đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không đúng quy định; yêu cầu báo cáo việc tuân thủ quy định của pháp luật; xử lý trường hợp giấy chứng nhận được cấp trên cơ sở hồ sơ kê khai không trung thực, không chính xác...
Song song với việc sửa đổi và bổ sung biểu mẫu, dự thảo Thông tư cũng rà soát để loại bỏ các biểu mẫu hiện nay đã được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật khác như Thông tư số 68/2025/TT-BTC, Nghị định số 294/2026/NĐ-CP, dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 113/2024/NĐ-CP nhằm sắp xếp, hoàn thiện lại khung pháp luật về tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo hướng đồng bộ, thống nhất.
Đơn giản hóa kê khai, tăng cường khai thác và kết nối dữ liệu
Bên cạnh việc hoàn thiện biểu mẫu về đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, dự thảo Thông tư tập trung sửa đổi các quy định về nội dung thông tin, cập nhật, khai thác và quản lý Hệ thống thông tin quốc gia về hợp tác xã theo hướng cắt giảm yêu cầu kê khai thông tin trùng lặp và tăng cường sử dụng dữ liệu đã sẵn có.
Theo đó, một số thông tin liên quan đến thay đổi nội dung đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã dự kiến được khai thác từ Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã thay vì yêu cầu tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nhập lại. Một số trường thông tin cũng được lược bỏ nhằm đơn giản hóa biểu mẫu, tạo thuận lợi cho quá trình kê khai và xử lý hồ sơ.
Về truy cập hệ thống, nhằm phù hợp với quy định của pháp luật về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, dự thảo Thông tư quy định tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và cá nhân có liên quan đăng nhập tài khoản định danh điện tử để truy cập Hệ thống thông tin quốc gia về hợp tác xã.
Một điểm mới đáng lưu ý là dự thảo Thông tư bổ sung quy trình dự phòng trong trường hợp Hệ thống thông tin quốc gia về hợp tác xã chưa vận hành, gặp sự cố hoặc ngừng hoạt động. Trong các trường hợp này, việc cập nhật thông tin được thực hiện bằng văn bản giấy hoặc hình thức khác theo quy định. Đây là phương án dự phòng nhằm bảo đảm việc cập nhật thông tin được duy trì liên tục, không bị gián đoạn.
Phù hợp với bộ máy hành chính mới
Dự thảo Thông tư rà soát, điều chỉnh trách nhiệm của cơ quan, đơn vị liên quan từ trung ương đến địa phương trong việc cập nhật, khai thác và quản lý thông tin về tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.
Trong đó, trách nhiệm của Bộ Tài chính được cập nhật phù hợp với cơ cấu tổ chức bộ máy hiện hành; trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp và cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã được rà soát để bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật về tổ hợp tác, hợp tác xã và việc tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp.
Các biểu mẫu do cơ quan đăng ký kinh doanh ban hành cũng được điều chỉnh về người có thẩm quyền ký trong trường hợp Ủy ban nhân dân cấp xã không thành lập phòng chuyên môn. Đồng thời, mẫu giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả được sửa đổi để phù hợp với hoạt động tiếp nhận hồ sơ tại Bộ phận Một cửa cấp xã.
Bảo đảm điều kiện triển khai, thực hiện thống nhất trên toàn quốc
Theo dự thảo Tờ trình Thông tư, các thủ tục đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hiện được thực hiện trên Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã. Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể thuộc Bộ Tài chính dự kiến xây dựng kế hoạch nâng cấp, hoàn thiện hệ thống để đáp ứng các yêu cầu mới về hồ sơ, biểu mẫu và quy trình nghiệp vụ.
Khi Thông tư được ban hành, cơ quan soạn thảo sẽ hướng dẫn nghiệp vụ đối với cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã để kịp thời giải đáp các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện; đồng thời phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan tuyên truyền, phổ biến các quy định thông qua các hình thức phù hợp nhằm bảo đảm việc triển khai thống nhất, đồng bộ và hiệu quả trên phạm vi cả nước.
Theo đề xuất tại Tờ trình, Thông tư dự kiến được trình ban hành trong tháng 10/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2027 nhằm đảm bảo thời gian cần thiết để nâng cấp đồng bộ Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã trước khi triển khai các biểu mẫu và quy trình mới.
Việc xây dựng Thông tư là bước tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã. Thông qua việc chuẩn hóa biểu mẫu, cắt giảm thông tin phải kê khai trùng lặp và điều chỉnh trách nhiệm của các cơ quan liên quan, dự thảo Thông tư hướng tới nâng cao tính thống nhất trong thực hiện thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số./.