Ngày 27/5/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 948/QĐ-TTg về việc ban hành Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện nghĩa vụ của Chính phủ Việt Nam về trao đổi thông tin theo yêu cầu vì mục đích thuế, theo đó, Bộ Tài chính được giao sửa đổi, bổ sung Nghị định số 92/2024/NĐ-CP ngày 18/7/2024 của Chính phủ về đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo trình tự, thủ tục rút gọn, thời hạn ban hành trước tháng 10/2026.
Thực hiện nhiệm vụ được giao, Bộ Tài chính đã chủ trì, phối hợp xây dựng dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 92/2024/NĐ-CP ngày 18 tháng 7 năm 2024 của Chính phủ về đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã (dự thảo Nghị định).
1. Sự cần thiết ban hành Nghị định
- Tại Quyết định số 948/QĐ-TTg ngày 27/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện nghĩa vụ của Chính phủ Việt Nam về trao đổi thông tin theo yêu cầu vì mục đích thuế, Hành động 01 nhằm nâng mức đánh giá đối với Tiêu chí A.1 (Thông tin định danh, quyền sở hữu pháp lý, quyền sở hữu hưởng lợi).
- Nghị quyết số 66/2025/NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ về chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2025 và 2026 đề ra mục tiêu năm 2025 như sau: “100% thủ tục hành chính được thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi cấp tỉnh”; và mục tiêu năm 2026 như sau: “Cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính, 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so với năm 2024; 100% thủ tục hành chính quy định tại quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn bắt buộc áp dụng phải được công bố, rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa; 100% chế độ báo cáo của doanh nghiệp được thực hiện điện tử.
- Khoản 4 Điều 2 Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP ngày 15/11/2025 của Chính phủ quy định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu quy định: “Cá nhân đăng nhập Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) đề nghị giải quyết thủ tục hành chính thì không phải thực hiện ký số biểu mẫu điện tử tương tác”.
Các căn cứ pháp lý nêu trên đặt ra yêu cầu thực tiễn phải rà soát, ban hành Nghị định thay thế Nghị định số 92/2024/NĐ-CP ngày 18/7/2024 của Chính phủ về đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã là cần thiết nhằm thực hiện chủ trương, đường lối, mục tiêu của Đảng và Chính phủ, bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, tránh phát sinh khoảng trống pháp lý, đồng thời giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn thi hành.
2. Một số nội dung cơ bản
2.1. Nội dung sửa đổi, hoàn thiện
a) Quy định về cơ quan đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã
b) Quy định về đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trên môi trường điện tử
c) Quy định về hồ sơ đăng ký thành lập hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã
d) Sửa đổi nội dung thông báo giải thể hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và thông báo chấm dứt hoạt động của tổ hợp tác và trách nhiệm của cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã trong việc lưu giữ thông tin về thành viên của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã khi giải thể, chấm dứt hoạt động
d) Quy định về trách nhiệm quản lý nhà nước về đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã
đ) Quy định về xử lý các trường hợp thực hiện không đúng quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục hoặc nội dung kê khai trong hồ sơ không trung thực, không chính xác
e) Quy định về tình trạng pháp lý của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; của tổ hợp tác, chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã
g) Quy định về cập nhật tình trạng pháp lý của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã khi có quyết định của Tòa án liên quan đến vụ việc phục hồi, phá sản theo quy định của Luật Phục hồi, phá sản
2.2. Nội dung bổ sung
a) Quy định về tiếp nhận, trả kết quả thủ tục đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không phụ thuộc địa giới hành chính trong phạm vi cấp tỉnh
b) Quy định về đăng ký thay đổi nội dung Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, thông báo thay đổi nội dung đăng ký hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật hoặc phán quyết của Trọng tài có hiệu lực
c) Quy định về xác thực điện tử trong ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã
d) Bổ sung quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký thay đổi thành viên tổ hợp tác
đ) Bổ sung thành phần hồ sơ đăng ký tổ hợp tác bao gồm văn bản ủy quyền của thành viên tổ hợp tác cho người đại diện tổ hợp tác thực hiện thủ tục đăng ký tổ hợp tác
e) Quy định về tổng thời gian tối đa tạm ngừng kinh doanh và cơ chế xác nhận thông tin về việc tiếp tục kinh doanh trở lại của tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã
e) Bổ sung quy định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác trong trường hợp tổ hợp tác không gửi báo cáo theo yêu cầu của cơ quan đăng ký kinh doanh
2.3. Nội dung lược bỏ
a) Quy định về sử dụng chữ ký số để thực hiện thủ tục đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trên môi trường điện tử
b) Quy định về đăng ký thay đổi người đại diện tổ hợp tác
c) Quy định về trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc cung cấp thông tin tổ hợp tác cho cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện
d) Phụ lục và các Biểu mẫu
2.4. Nội dung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính
a) Cắt giảm thành phần hồ sơ đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã
b) Cắt giảm thời gian giải quyết hồ sơ
2.5. Nội dung phân quyền, phân cấp
Dự thảo Nghị định quy định phân định thẩm quyền giải quyết thủ tục đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã cho cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã, giúp tinh gọn bộ máy, xóa bỏ các tầng nấc trung gian và đưa dịch vụ hành chính công đến gần sát người dân nhất.
2.6. Việc ứng dụng, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
So với Nghị định số 92/2024/NĐ-CP, trên cơ sở ứng dụng, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, dự thảo Nghị định đã bổ sung các quy định về (i) xác thực điện tử người ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; (ii) xác nhận việc tiếp tục kinh doanh trở lại sau khi kết thúc thời hạn tạm ngừng kinh doanh đã thông báo; (iii) thay thế thành phần hồ sơ bằng dữ liệu điện tử trên cơ sở kế nối, chia sẻ dữ liệu giữa Cơ sở dữ liệu về đăng ký hợp tác xã với các cơ sở dữ liệu khác./.