Ngày 27/5/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 948/QĐ-TTg về việc ban hành Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện nghĩa vụ của Chính phủ Việt Nam về trao đổi thông tin theo yêu cầu vì mục đích thuế, theo đó, Bộ Tài chính được giao sửa đổi, bổ sung Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp theo trình tự, thủ tục rút gọn, thời hạn ban hành trước tháng 10/2026.
Thực hiện nhiệm vụ được giao, Bộ Tài chính đã chủ trì, phối hợp xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp (dự thảo Nghị định).
1. Sự cần thiết ban hành Nghị định
- Nghị quyết số 66/2025/NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ về chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2025 và 2026 đề ra mục tiêu năm 2026 như sau: “Cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính, 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so với năm 2024; 100% thủ tục hành chính quy định tại quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn bắt buộc áp dụng phải được công bố, rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa; 100% chế độ báo cáo của doanh nghiệp được thực hiện điện tử.
- Điều 1 Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP ngày 15/11/2025 của Chính phủ quy định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu quy định việc thay thế hoặc cắt giảm thành phần hồ sơ trong các thủ tục hành chính bằng việc khai thác hoặc sử dụng thông tin tương ứng từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
- Mục II.1a Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện nghĩa vụ của Chính phủ Việt Nam về trao đổi thông tin theo yêu cầu vì mục đích thuế ban hành kèm theo Quyết định số 948/QĐ-TTg ngày 27/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ cho Bộ Tài chính chủ trì xây dựng, đảm bảo ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 168/2025/NĐ-CP trước tháng 10/2026. Mục III.1a Kế hoạch này quy định quy trình sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền quyết định của Chính phủ thực hiện theo quy trình thủ tục rút gọn.
Các căn cứ pháp lý nêu trên đặt ra yêu cầu thực tiễn phải rà soát, ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp là cần thiết nhằm thực hiện chủ trương, đường lối, mục tiêu của Đảng và Chính phủ, bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, tránh phát sinh khoảng trống pháp lý, đồng thời giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn thi hành.
2. Một số nội dung cơ bản
2.1. Nội dung sửa đổi, hoàn thiện
i) Quy định về cơ quan đăng ký hộ kinh doanh
Để bảo đảm tính linh hoạt và phù hợp với thực tiễn tổ chức bộ máy theo Nghị định số 150/2025/NĐ-CP và Nghị định số 370/2025/NĐ-CP nêu trên, dự thảo quy định Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã là phòng chuyên môn có chức năng quản lý nhà nước về đăng ký hộ kinh doanh thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã (trong trường hợp đơn vị hành chính cấp xã thành lập phòng chuyên môn) hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã (trong trường hợp đơn vị hành chính cấp xã không thành lập phòng chuyên môn). Ủy ban nhân dân cấp xã bố trí công chức chuyên môn để tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện chức năng quản lý nhà nước về đăng ký hộ kinh doanh theo quy định.
ii) Quy định về đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh trên môi trường điện tử
Nhằm thể chế hóa nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết số 66.7, dự thảo Nghị định hoàn thiện quy trình đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh trên môi trường điện tử theo hướng quy định người nộp hồ sơ thực hiện đăng nhập qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) bằng tài khoản định danh điện tử để truy cập vào Hệ thống thông tin về đăng ký doanh nghiệp, Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh và sửa đổi, bổ sung trình tự thực hiện nghiệp vụ trên Hệ thống nhằm đảm bảo sự minh bạch, thống nhất.
iii) Quy định về hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp
Để đảm bảo tính thống nhất, hiệu quả thi hành của hệ thống pháp luật, dự thảo Nghị định sửa đổi quy định về hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp theo hướng không yêu cầu doanh nghiệp nộp bản sao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và đề nghị bổ sung nội dung cam kết đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo quy định của pháp luật tại giấy đề nghị đăng ký thành lập doanh nghiệp trong trường hợp nhà đầu tư nước ngoài thành lập tổ chức kinh tế trước khi thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.
2.2. Nội dung bổ sung
i) Quy định giải thích từ ngữ tại Nghị định số 168/2025/NĐ-CP
Dự thảo Nghị định đã bổ sung quy định giải thích khái niệm “bản chính” và “bản trích sao” để làm rõ yêu cầu về giấy tờ, thành phần hồ sơ đăng ký doanh nghiệp tại Nghị định số 168/2025/NĐ-CP, đảm bảo thực hiện đúng quy định về hồ sơ hợp lệ tại khoản 20 Điều 4 Luật Doanh nghiệp năm 2020.
ii) Quy định việc không yêu cầu người thành lập doanh nghiệp, doanh nghiệp nộp bản sao giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và một số giấy tờ khác trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp khi đã khai thác đầy đủ thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác
iii) Bổ sung quy định về hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh để xử lý các trường hợp mới phát sinh trong thực tiễn
iv) Bổ sung quy định làm rõ nghĩa vụ của doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong thời gian tạm ngừng kinh doanh
v) Bổ sung yêu cầu cung cấp thông tin của cổ đông công ty cổ phần tại thời điểm giải thể doanh nghiệp và trách nhiệm của Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh trong việc cập nhật, lưu giữ thông tin về cổ đông công ty cổ phần khi giải thể
vi) Bổ sung quy định về thời hạn tạm ngừng kinh doanh liên tiếp tối đa và cơ chế xác nhận việc tiếp tục kinh doanh trở lại
vii) Bổ sung quy định thực hiện thủ tục phục hồi, phá sản theo quy định của Luật Phục hồi, phá sản năm 2025
viii) Bổ sung nguyên tắc áp dụng giải quyết thủ tục đăng ký doanh nghiệp đối với công ty TNHH một thành viên do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ
ix) Bổ sung quy định về việc chấm dứt hoạt động của hộ kinh doanh hoạt động theo giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh
2.3. Nội dung lược bỏ
i) Quy định về sử dụng chữ ký số để thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh trên môi trường điện tử
ii) Quy định chuyển tiếp liên quan đến hồ sơ đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài
2.4. Nội dung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính
i) Cắt giảm thành phần hồ sơ đăng ký doanh nghiệp
Dự thảo Nghị định bãi bỏ thành phần hồ sơ là danh sách người đại diện theo ủy quyền trong trường hợp đăng ký thay đổi người đại diện theo ủy quyền hoặc thông tin về người đại diện theo ủy quyền của chủ sở hữu, thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn là tổ chức quy định tại khoản 3 Điều 54 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP.
ii) Cắt giảm thời gian giải quyết hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh
- Về đăng ký doanh nghiệp: Cắt giảm thời gian xử lý từ 03 ngày làm việc xuống 02 ngày làm việc đối với các thủ tục (i) dừng thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp (khoản 6 Điều 31 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP), (ii) đăng ký thay đổi nội dung đăng ký chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp (Điều 56), (iii) hiệu đính thông tin đăng ký doanh nghiệp (Điều 77).
- Về đăng ký hộ kinh doanh: Cắt giảm thời gian xử lý từ 03 ngày làm việc xuống 02 ngày làm việc đối với các thủ tục: (i) dừng thực hiện thủ tục đăng ký hộ kinh doanh (khoản 5 Điều 95 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP), (ii) bổ sung, hiệu đính thông tin đăng ký hộ kinh doanh (Điều 115).
2.5. Nội dung phân quyền, phân cấp
Dự thảo Nghị định quy định phân định thẩm quyền giải quyết thủ tục đăng ký doanh nghiệp cho Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh và thẩm quyền giải quyết thủ tục đăng ký hộ kinh doanh cho Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.