Nghiên cứu triển khai quy trình tiếp nhận và trả kết quả hồ sơ đăng ký doanh nghiệp qua dịch vụ bưu chính
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi, tiết kiệm chi phí, thời gian đi lại cho tổ chức, cá nhân trong giải quyết thủ tục đăng ký doanh nghiệp và nâng cao tính minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính của Cơ quan đăng ký kinh doanh, trong thời gian qua, Chính phủ đã quyết liệt chỉ đạo, ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật nhằm đẩy mạnh việc áp dụng dịch vụ bưu chính nói chung và dịch vụ bưu chính công ích nói riêng trong việc tiếp nhận hồ sơ, trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính theo yêu cầu của tổ chức, cá nhân. Bài viết dưới đây nghiên cứu cơ sở pháp lý hiện hành và một số vướng mắc có thể nảy sinh trong quá trình áp dụng quy định pháp luật đối với việc tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả hồ sơ đăng ký doanh nghiệp qua dịch vụ bưu chính công ích, qua đó đề xuất xây dựng quy trình nghiệp vụ này trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp một cách hiệu quả, phù hợp với quy định pháp luật và nhu cầu của cá nhân, tổ chức.
1. Về cơ sở pháp lý
Khoản 1 Điều 26 Luật Doanh nghiệp quy định người thành lập doanh nghiệp hoặc người được ủy quyền thực hiện đăng ký doanh nghiệp với Cơ quan đăng ký kinh doanh theo phương thức sau đây: (i) Đăng ký doanh nghiệp trực tiếp tại Cơ quan đăng ký kinh doanh; (ii) Đăng ký doanh nghiệp qua dịch vụ bưu chính; (iii) Đăng ký doanh nghiệp qua mạng thông tin điện tử.
Khoản 3, khoản 4 Điều 12 Nghị định số 01/2021/NĐ-CP ngày 04/01/2021 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp quy định:
“3. Trường hợp ủy quyền cho đơn vị cung cấp dịch vụ bưu chính công ích thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp thì khi thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp, nhân viên bưu chính phải nộp bản sao phiếu gửi hồ sơ theo mẫu do doanh nghiệp cung ứng dịch vụ bưu chính công ích phát hành có chữ ký xác nhận của nhân viên bưu chính và người có thẩm quyền ký văn bản đề nghị đăng ký doanh nghiệp.
4. Trường hợp ủy quyền cho đơn vị cung cấp dịch vụ bưu chính không phải là bưu chính công ích thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp thì việc ủy quyền thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều này”.
Như vậy, trường hợp ủy quyền cho đơn vị cung cấp dịch vụ bưu chính không phải là bưu chính công ích thì việc ủy quyền thực hiện như đối với ủy quyền cho tổ chức.
Khoản 3, khoản 4 Điều 3 Luật Bưu chính quy định “dịch vụ bưu chính” là dịch vụ chấp nhận, vận chuyển và phát bưu gửi bằng các phương thức từ địa điểm của người gửi đến địa điểm của người nhận qua mạng bưu chính, trừ phương thức điện tử; “dịch vụ bưu chính công ích” là dịch vụ bưu chính được cung ứng theo yêu cầu của Nhà nước, gồm dịch vụ bưu chính phổ cập, dịch vụ bưu chính phục vụ quốc phòng, an ninh và nhiệm vụ đặc thù khác.
Điều 4 Thông tư số 17/2017/TT-BTTT ngày 23/6/2017 của Bộ Thông tin và Truyền thông quy định một số nội dung và biện pháp thi hành Quyết định số 45/2016/QĐ-TTg ngày 19/10/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp nhận hồ sơ, trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính qua dịch vụ bưu chính công ích quy định việc tiếp nhận hồ sơ, trả kết quả được thực hiện qua các dịch vụ sau đây: (i) Dịch vụ nhận gửi hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính, (ii) Dịch vụ chuyển trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính, (iii) Dịch vụ nhận gửi hồ sơ và chuyển trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính.
Phiếu gửi hồ sơ được quy định tại Điều 9 Thông tư số 17/2017/TT-BTTT. Quy trình nhận gửi hồ sơ, chuyển trả kết quả, nhận gửi hồ sơ và chuyển trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính qua dịch vụ bưu chính công ích quy định tại Điều 5 Thông tư này.
Theo quy định tại Điều 1 Quyết định số 41/2011/QĐ-TTg ngày 03/8/2011 của Thủ tướng Chính phủ về việc chỉ định doanh nghiệp thực hiện duy trì, quản lý mạng bưu chính công cộng, cung ứng dịch vụ bưu chính công ích, dịch vụ bưu chính quốc tế thì Tổng công ty Bưu chính Việt Nam (VNPost) là doanh nghiệp được chỉ định để cung ứng dịch vụ bưu chính công ích theo nhiệm vụ, kế hoạch mà Nhà nước giao.
2. Về một số vướng mắc trong quy trình tiếp nhận và trả kết quả hồ sơ đăng ký doanh nghiệp qua dịch vụ bưu chính công ích
a) Trường hợp doanh nghiệp chỉ đăng ký nhận kết quả qua dịch vụ bưu chính công ích
Vướng mắc: Khoản 3 Điều 12 Nghị định số 01/2021/NĐ-CP ngày 04/01/2021 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp quy định: “Trường hợp ủy quyền cho đơn vị cung cấp dịch vụ bưu chính công ích thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp thì khi thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp, nhân viên bưu chính phải nộp bản sao phiếu gửi hồ sơ theo mẫu do doanh nghiệp cung ứng dịch vụ bưu chính công ích phát hành có chữ ký xác nhận của nhân viên bưu chính và người có thẩm quyền ký văn bản đề nghị đăng ký doanh nghiệp”.
Như vậy, trường hợp doanh nghiệp thực hiện thủ tục nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử và đăng ký nhận kết quả qua dịch vụ bưu chính công ích thì sẽ không có bản sao phiếu gửi hồ sơ theo quy định tại khoản 3 Điều 12 Nghị định số 01/2021/NĐ-CP nêu trên do trên thực tế sẽ không phát sinh giao dịch giữa nhân viên bưu chính và người nộp hồ sơ tại thời điểm này.
b) Trường hợp doanh nghiệp nộp hồ sơ và nhận kết quả qua dịch vụ bưu chính công ích
Vướng mắc: Quy trình gửi hồ sơ và nhận kết quả qua dịch vụ bưu chính công ích quy định tại Điều 5 Thông tư số 17/2017/TT-BTTTT ngày 23/6/2017 của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông quy định một số nội dung và biện pháp thi hành Quyết định số 45/2016/QĐ-TTg ngày 19/10/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp nhận hồ sơ, trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính qua dịch vụ bưu chính công ích. Theo đó, người nộp hồ sơ và nhân viên bưu chính chỉ ký vào 01 phiếu gửi hồ sơ tại thời điểm giao hồ sơ cho nhân viên bưu chính. Tuy nhiên, theo phản hồi của VNPost, trên thực tế, nhân viên bưu chính ký tại phiếu gửi hồ sơ, nhân viên bưu chính gửi hồ sơ tới Cơ quan đăng ký kinh doanh và nhân viên bưu chính nhận kết quả hồ sơ để trả cho doanh nghiệp có thể là những cá nhân khác nhau. Như vậy, trong trường hợp này, phiếu gửi hồ sơ không thể thể hiện hết các cá nhân là nhân viên bưu chính được ủy quyền để thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp cũng như trách nhiệm ràng buộc trong quá trình cung cấp dịch vụ đối với các cá nhân này.
3. Về đề xuất xây dựng quy trình tiếp nhận và trả kết quả hồ sơ đăng ký doanh nghiệp qua dịch vụ bưu chính công ích
Trên cơ sở nhu cầu sử dụng dịch vụ của doanh nghiệp, đề xuất xây dựng quy trình tiếp nhận và trả kết quả hồ sơ đăng ký doanh nghiệp qua dịch vụ bưu chính công ích trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp được trình bày theo các bảng dưới đây: