Hiệp hội doanh nghiệp đề xuất một số nội dung nhằm triển khai có hiệu quả Nghị quyết số 02/NQ-CP
Trong thời gian qua, Chính phủ xác định cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia là một nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên; cần được thực thi xuyên suốt từ Trung ương tới địa phương. Trong bối cảnh nền kinh tế gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh COVID-19, những nỗ lực về cải cách, cải thiện môi trường kinh doanh được kỳ vọng là những giải pháp hiệu quả, có tính bền vững là trợ lực hữu hiệu cho doanh nghiệp phục hồi và phát triển.
(Nguồn:Internet)
Qua 03 năm triển khai Nghi quyết 02, vị trí xếp hạng của năng lực cạnh tranh của Việt Nam trên các bảng xếp hạng uy tín toàn cầu đã được nâng lên đáng kể so với năm 2018. Cụ thể: Chỉ số năng lực cạnh tranh 4.0 (của Diễn đàn Kinh tế thế giới) xếp thứ 67/141 (năm 2019), tăng 10 bậc so với năm 2018; Đổi mới sáng tạo (của Tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới - WIPO) giữ thứ hạng tốt, ở vị trí 44/132 (năm 2021); Chính phủ điện tử (của Liên hợp quốc - UN) xếp thứ 86/165 (năm 2020), tăng 2 bậc so với năm 2018; Phát triển bền vững (của UN) xếp thứ 51/165 năm 2021, tăng 37 bậc so với năm 2016…
Đối với môi trường kinh doanh, có đến 60% doanh nghiệp đánh giá môi trường kinh doanh trong nước đã cải thiện tốt hơn, rõ rệt hơn ở cả 10 lĩnh vực được nêu trong Nghị quyết 19 và Nghị quyết 02, trong đó việc thành lập doanh nghiệp và tiếp cận năng lượng được đánh giá cải thiện tốt nhất.
Tuy nhiên, cải cách môi trường kinh doanh ở nước ta từ năm 2020 do tác động của đại dịch COVID-19 có xu hướng chững lại. Trên bảng xếp hạng toàn cầu, một số chỉ tiêu cải thiện chưa bền vững và còn không ít chỉ tiêu cụ thể mà chất lượng và thứ hạng của Việt Nam vẫn còn thấp hoặc không được cải thiện, thậm chí giảm bậc. Từ thực tế đó, Nghị quyết 02 đã lựa chọn một số nội dung cần tập trung cải cách như cải thiện các yếu tố của môi trường kinh doanh theo hướng giảm số lượng thủ tục, thời gian, chi phí và rủi ro cho DN; cắt giảm danh mục ngành nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện và cải cách điều kiện kinh doanh; thúc đẩy chuyển đổi số đồng bộ với cải cách hành chính; Chú trọng các giải pháp hỗ trợ người dân và doanh nghiệp phục hồi sản xuất kinh doanh, khắc phục các tác động tiêu cực của dịch bệnh Covid-19…
Để triển khai có hiệu quả Nghị quyết 02 của Chính phủ, các hiệp hội doanh nghiệp tại Việt Nam như Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham), Hiệp hội doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (Vinasme) đã đưa ra một số đề xuất kiến nghị đối với nội dung về cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, năng lượng…
Cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính
Đại diện của EuroCham cho rằng, đối với những cải cách hành chính khi được tiến hành, cần có một khoảng thời gian để thích ứng phù hợp cũng như có tính dự báo thực tiễn. Ví dụ như trường hợp các thành viên của EuroCham không đủ thời gian để phát triển cơ sở hạ tầng cần thiết để áp dụng hóa đơn điện tử ngay trong năm 2021.
Chuyển đổi số
Theo Bà Ginny Foote - Phó Chủ tịch AmCham tại Hà Nội, trong bối cảnh hiện nay, chuyển đổi kỹ thuật số làm giảm đáng kể chi phí, cung cấp nhiều sản phẩm, dịch vụ hơn cho người tiêu dùng và doanh nghiệp, đồng thời tăng khả năng tiếp cận các thị trường mới và lớn hơn. Việt Nam đã có sự phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực thương mại, điện tử, fintech, edtech và nền kinh tế sáng tạo. Để phát huy hết tiềm năng của mình, Việt Nam cần đảm bảo một môi trường pháp lý thuận lợi, phù hợp với thông lệ quốc tế về việc dịch chuyển xuyên biên giới của hàng hóa, dịch vụ, dữ liệu ngày càng tăng với độ bảo mật cao. Việt Nam có yếu tổ rủi ro bị xâm nhập rất cao và việc nâng cấp hệ thống là hết sức quan trọng.
Xây dựng một khung pháp lý rõ ràng, đặc biệt với nền kinh tế số và các doanh nghiệp liên quan đến công nghệ được đại diện của EuroCham khuyến nghị. Việt Nam cần xây dựng một môi trường thích hợp cho các công ty nhằm tận dụng công nghệ số để phát triển mạnh mẽ. Trong bối cảnh đại dịch Covid-19, các doanh nghiệp và Chính phủ cần áp dụng công nghệ và tiêu chuẩn mới để có thể cạnh tranh trên thị trường thế giới.
Ông Nguyễn Văn Thân đề xuất Chính phủ cần phân bổ nguồn vốn phù hợp để dành cho phát triển ứng dụng khoa học công nghệ nói chung và nhất là cơ sở hạ tầng kỹ thuật nói tiêng trong lộ trình từ nay đến 2025.
Chuyển đổi năng lượng hướng tới nguồn năng lượng sạch
Theo Phó Chủ tịch AmCham, những tiến bộ trong chuyển đổi năng lượng sẽ tạo ra lợi ích to lớn không chỉ đối với môi trường mà còn giúp đỡ nền kinh tế nói chung và thực hiện các cam kết môi trường. Do đó, Chính phủ cần có Chính sách năng lượng sạch một cách toàn diện và xem xét tăng trưởng năng lượng ở nhiều góc độ. Bất kỳ kế hoạch nào cũng áp dụng những cải tiến, phát minh mới như năng lượng hydro, khả năng lưu trữ các loại năng lượng tái tạo…
Lao động
AmCham cho rằng, nâng cấp cơ sở đào tạo nghề là chìa khóa để giải quyết nhu cầu tuyển dụng lao động có kỹ năng. Khuyến khích Chính phủ hợp lý hóa các yêu cầu về giấy phép lao động và loại bỏ yêu cầu về giấy phép nhập cảnh cho các chuyên gia.
Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn của đại dịch và phục hồi sản xuất
Đại diện của VASEP đề nghị Chính phủ tiếp tục có các chính sách và các hỗ trợ cần thiết cho doanh nghiệp và người dân chủ động phòng chống dịch Covid-19, hỗ trợ kinh tế sơm vượt qua khó khăn và phục hồi, phát triển bền vững. Cụ thể như thúc đẩy việc giải ngân và kéo dài các gói hỗ trợ doanh nghiệp: giải ngân sớm gói hỗ trợ 350 nghìn tỷ đồng, tiếp tục kéo dài gói hỗ trợ cho doanh nghiệp vay vốn trả lương ngừng việc, trả lương phục hồi sản xuất đên hết 31/12/2022 và mở rộng điều kiện vay vốn, tăng mức cho vay lên tối đa 6 tháng lương tối thiểu vùng/người lao động; Cho phép doanh nghiệp đưa chi phí xét nghiệm Covid-19 vào chi phí sản xuất; Thúc đẩy, điều chỉnh các chi phí, kinh phí cho doanh nghiệp: có chính sách hỗ trợ giảm tiền điện, giảm mức đóng góp cho các Quý BHXH xuống còn 26%, giảm kinh phí công đoàn xuống 1%.
Hứa Thị Quỳnh Hoa