Khoản 7 Điều 7 Luật số 03/2022/QH15 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư công, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Luật Đầu tư, Luật Nhà ở, Luật Đấu thầu, Luật Điện lực, Luật Doanh nghiệp, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Thi hành án dân sự (có hiệu lực từ ngày 01/3/2022) quy định: “Căn cứ vào quy định của Luật này, Chính phủ quy định chi tiết việc tổ chức quản lý và hoạt động của doanh nghiệp trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh hoặc kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh là doanh nghiệp nhà nước và công ty trách nhiệm hữu hạn do doanh nghiệp nhà nước quy định tại khoản 2 Điều 88 Luật này nắm giữ 100% vốn điều lệ”.
Tại Quyết định số 130/QĐ-TTg ngày 25/01/2022, Thủ tướng Chính phủ đã quy định Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng quy định chi tiết việc tổ chức quản lý và hoạt động của doanh nghiệp trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh hoặc kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh là doanh nghiệp nhà nước và công ty trách nhiệm hữu hạn do doanh nghiệp nhà nước quy định tại khoản 2 Điều 88 Luật Doanh nghiệp nắm giữ 100% vốn điều lệ.
Tổng hợp tình hình thực hiện Nghị định số 47/2021/NĐ-CP ngày 01/4/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Doanh nghiệp Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhận thấy, việc thực hiện các quy định về tổ chức quản lý và hoạt động của doanh nghiệp quốc phòng an ninh (QPAN) vẫn còn một số tồn tại, vướng mắc trên thực tiễn. Vì vậy, việc rà soát, xây dựng Nghị định thay thế các nội dung liên quan đến tổ chức quản lý và hoạt động của doanh nghiệp QPAN quy định tại Nghị định số 47/2021/NĐ-CP là cần thiết nhằm khắc phục những vướng mắc, hạn chế trong thực tiễn triển khai. Ngoài ra, việc ban hành Nghị định giúp tạo khung pháp lý nâng cao tính hiệu quả, hiệu lực trong hoạt động quản lý và giám sát của nhà nước đối với các doanh nghiệp trực tiếp phục vụ QPAN và doanh nghiệp kết hợp kinh tế với QPAN.
Trên cơ sở ý kiến của các Bộ và nội dung tổng hợp trong quá trình trao đổi, làm việc với một số doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và một số cơ quan đại diện chủ sở hữu, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã xây dựng dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định việc tổ chức quản lý và hoạt động của doanh nghiệp trực tiếp phục vụ QPAN và doanh nghiệp kết hợp kinh tế với QPAN và công bố thông tin DNNN
Theo đó, bố cục dự thảo Nghị định gồm 04 Chương, 16 Điều và 01 Phụ lục về Danh mục ngành, lĩnh vực hoặc địa bàn phục vụ QPAN do doanh nghiệp trực tiếp phục vụ QPAN thực hiện quy định 11 nhóm lĩnh vực cụ thể. So với Nghị định số 47/2021/NĐ-CP, dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định về tổ chức quản lý và hoạt động của doanh nghiệp trực tiếp phục vụ QPAN và doanh nghiệp kết hợp kinh tế với QPAN và công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước có một số nội dung mới như sau:
Thứ nhất, về đối tượng được xác định là doanh nghiệp trực tiếp phục vụ QPAN và doanh nghiệp kết hợp kinh tế với QPAN
Dự thảo Nghị định bổ sung thêm đối tượng doanh nghiệp được xác định là doanh nghiệp QPAN bao gồm: công ty TNHH một thành viên là công ty con của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ đã từng được công nhận, công nhận lại là doanh nghiệp QPAN theo các quy định của các giai đoạn trước (điểm b khoản 1 Điều 3 dự thảo Nghị định).
Ngoài ra, dự thảo Nghị định bổ sung quy định về doanh nghiệp kết hợp kinh tế với QPAN khi đáp ứng các điều kiện gồm: (i) là doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết theo quy định tại khoản 3 Điều 88 Luật Doanh nghiệp; do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu nhà nước tại doanh nghiệp; (ii) được Bộ Quốc phòng, Bộ Công an giao nhiệm vụ sản xuất, cung ứng sản phẩm, dịch vụ quốc phòng, an ninh hoặc thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh thường xuyên hoặc đột xuất; tổ chức thực hiện các dự án đầu tư có liên quan đến bí mật quốc phòng, nhiệm vụ quan trọng của quốc phòng, dự án đầu tư trên các địa bàn có vị trí trọng yếu về quốc phòng để đảm bảo yêu cầu của Bộ Quốc phòng, phù hợp với quy định của pháp luật (quy định tại Điều 4 dự thảo Nghị định).
Thứ hai, về chính sách đối với doanh nghiệp kết hợp kinh tế với QPAN
Đối với doanh nghiệp kết hợp kinh tế với quốc phòng quy định tại dự thảo Nghị định, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an chỉ thực hiện quyền của cổ đông/thành viên góp vốn tại doanh nghiệp. Do vậy, các chính sách quy định cho doanh nghiệp kết hợp kinh tế với QPAN được rà soát, xây dựng đảm bảo không xung đột với nguyên tắc nhất quán của Luật Doanh nghiệp về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp; không tác động đến lợi ích, thiệt hại của cổ đông Nhà nước cũng như cổ đông ngoài Nhà nước tại doanh nghiệp.
Căn cứ nguyên tắc trên, để xử lý các chi phí đặc thù của doanh nghiệp kết hợp kinh tế với QPAN khi Bộ Quốc phòng, Bộ Công an cử người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp và người lao động tại doanh nghiệp là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên quốc phòng, hạ sỹ quan, công nhân công an, dự thảo Nghị định quy định doanh nghiệp kết hợp kinh tế với QPAN được hạch toán vào chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và được xác định là chi phí hợp lý khi tính thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp các khoản chi phí gồm: quân trang cho sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng, viên chức quốc phòng, hạ sỹ quan, công nhân công an; các khoản chi phí trả lương, đóng bảo hiểm xã hội cho sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng, viên chức quốc phòng trong thời gian chuẩn bị nghỉ hưu; thanh toán các khoản chi ra quân, xuất ngũ, phục viên, thôi việc theo chế độ hiện hành.
Ngoài ra, để đảm bảo thực hiện tách bạch giữa nhiệm vụ sản xuất kinh doanh thông thường và nhiệm vụ QPAN do Bộ Quốc phòng đặt hàng, giao nhiệm vụ cho doanh nghiệp, dự thảo Nghị định quy định: "Việc giao nhiệm vụ, đặt hàng cho doanh nghiệp kinh tế kết hợp với quốc phòng, an ninh; giá, đơn giá hoặc chi phí để sản xuất, cung ứng sản phẩm, dịch vụ quốc phòng, an ninh và nhiệm vụ quốc phòng, an ninh thực hiện theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của Bộ Tài chính".
Thứ ba, về công nhận, công nhận lại doanh nghiệp kết hợp kinh tế với QPAN
Điều 10 dự thảo Nghị định quy định thẩm quyền, trình tự, thủ tục thực hiện công nhận, công nhận lại doanh nghiệp kết hợp kinh tế với QPAN. Theo đó, Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ Quốc phòng quyết định công nhận, công nhận lại doanh nghiệp kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh định kỳ 05 năm trên cơ sở ý kiến của Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư; trong thời hạn 01 năm kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành và 06 tháng trước kỳ phải công nhận lại doanh nghiệp kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh, doanh nghiệp xây dựng Hồ sơ đề nghị công nhận, công nhận lại doanh nghiệp kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh; gửi 03 bộ Hồ sơ đến Bộ Quốc phòng, Bộ Công an để chủ trì, lấy ý kiến Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính trước khi xem xét, quyết định công nhận, công nhận lại doanh nghiệp kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh.
Thứ tư, về công bố thông tin đối với doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp trực tiếp phục vụ QPAN và doanh nghiệp kết hợp kinh tế với QPAN là doanh nghiệp nhà nước
Dự thảo Nghị định quy định điều chỉnh nội dung tại điểm g khoản 1 Điều 23 Nghị định số 47/2021/NĐ-CP ngày 01/4/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Doanh nghiệp như sau:
“Báo cáo và tóm tắt báo cáo tài chính giữa năm, bao gồm báo cáo tài chính của công ty mẹ và báo cáo tài chính hợp nhất (nếu có); việc công bố phải thực hiện trước ngày 31 tháng 7 hằng năm”.
Đối với doanh nghiệp nhà nước là doanh nghiệp trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh và doanh nghiệp kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh, dự thảo Nghị định quy định doanh nghiệp có trách nhiệm thực hiện công bố thông tin theo quy định tại khoản 1 Điều 13 Nghị định này và Nghị định số 47/2021/NĐ-CP; cập nhật các mẫu biểu điện tử trên Cổng thông tin doanh nghiệp (http://www.business.gov.vn) các thông tin về tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất, kinh doanh của năm trước liền kề trước ngày 30 tháng 6 hằng năm gồm: Vốn điều lệ, vốn chủ sở hữu, tổng tài sản, tổng doanh thu, lợi nhuận trước thuế, lợi nhuận sau thuế, nợ phải trả, lỗ, thuế và các khoản đã nộp Nhà nước, đầu tư tài chính, tổng số lao động, tổng quỹ lương./.
Lê Thị Diễm Quỳnh