Tại phiên họp thứ 3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thống nhất thông qua việc ban hành nghị quyết về một số giải pháp về miễn, giảm thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân chịu tác động của dịch Covid-19. Thực hiện nhiệm vụ được giao, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý của Nhân dân với dự thảo Nghị định này.
Bộ Tài chính cho biết, kể từ thời gian đầu xảy ra dịch COVID-19 bùng phát tại Việt Nam gây ảnh hưởng tiêu cực tới nền kinh tế-xã hội trong nước, Bộ đã theo dõi sát diễn biến thực tế, kịp thời trình cấp có thẩm quyền ban hành và triển khai thực hiện nhiều giải pháp về thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân chịu tác động của dịch COVID-19. Theo đó trong năm 2020, đã thực hiện nhiều giải pháp hỗ trợ, như gia hạn thời gian nộp thuế, tiền thuê đất; miễn, giảm các khoản thuế, phí, lệ phí, tiền thuê đất với tổng giá trị khoảng 129.000 tỷ đồng (trong đó số gia hạn khoảng 97.500 tỷ đồng; số miễn, giảm là hơn 31.500 tỷ đồng).
Trong thời gian đã qua của năm 2021, các cơ quan chức năng tiếp tục thực hiện gia hạn thời hạn nộp thuế, tiền thuê đất cũng như miễn, giảm các khoản thuế, phí và lệ phí với số tiền ước tính khoảng 118.000 tỷ đồng. Các giải pháp được đánh giá kịp thời, có tác động tích cực và được cộng đồng doanh nghiệp, Nhân dân đánh giá cao.
Tuy nhiên, dịch COVID-19 tiếp tục diễn biến phức tạp, đã và đang tiếp tục ảnh hưởng nghiêm trọng, nặng nề tới hoạt động của doanh nghiệp, người dân, đặc biệt là doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và hoạt động sản xuất kinh doanh trong các ngành nghề như du lịch, vận tải, lưu trú và ăn uống, chiếu phim, thể thao và giải trí, báo chí, truyền hình... để kịp thời có giải pháp hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh phù hợp với tình hình thực tế, Bộ Tài chính đã xây dựng, trình Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Nghị quyết ban hành một số giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân chịu tác động của dịch COVID-19. Tại khoản 2 Điều 3 của Nghị quyết giao “Chính phủ hướng dẫn thi hành Nghị quyết này”.
Để phù hợp thực tiễn, đồng thời quy định cụ thể các nội dung được Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành trong Nghị quyết, việc ban hành Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Nghị quyết là cần thiết để bảo đảm tính đồng bộ trong hệ thống pháp luật, tạo thuận lợi cho người nộp thuế, góp phần khuyến khích sản xuất kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp, người dân vượt qua khó khăn bởi dịch bệnh. Đồng thời bảo đảm chính sách minh bạch, rõ ràng, giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho người nộp thuế, công tác quản lý thuế.
Về đối tượng áp dụng, dự thảo đề xuất áp dụng đối với người nộp thuế thu nhập doanh nghiệp là tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có thu nhập chịu thuế (gọi chung là doanh nghiệp) bao gồm: Doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam; tổ chức được thành lập theo Luật Hợp tác xã; đơn vị sự nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam; tổ chức khác được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam có hoạt động sản xuất, kinh doanh có thu nhập.
Theo dự thảo, mức giảm thuế thu nhập doanh nghiệp được quy định: Giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2021 đối với trường hợp doanh nghiệp quy định nêu trên có tổng doanh thu năm 2021 không quá 200 tỷ đồng và tổng doanh thu năm 2021 giảm so với tổng doanh thu năm 2019.
Không áp dụng tiêu chí tổng doanh thu năm 2021 giảm so với tổng doanh thu năm 2019 đối với trường hợp người nộp thuế mới thành lập, người nộp thuế chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, chuyển đổi hình thức sở hữu, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách, giải thể, phá sản trong kỳ tính thuế năm 2020 và năm 2021.
Trường hợp doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, chuyển đổi hình thức sở hữu, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách, giải thể, phá sản trong kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2021 hoạt động không đủ 12 tháng thì tổng doanh thu năm 2021 được xác định bằng tổng doanh thu thực tế trong kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2021 chia cho số tháng doanh nghiệp thực tế hoạt động sản xuất, kinh doanh trong kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2021 nhân với 12 tháng. Trường hợp doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, chuyển đổi hình thức sở hữu, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách, giải thể, phá sản trong tháng thì thời gian hoạt động được tính đủ tháng.
Cách xác định số thuế thu nhập doanh nghiệp được giảm, Dự thảo nêu rõ: Số thuế thu nhập doanh nghiệp được giảm của kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2021 được tính trên toàn bộ thu nhập của doanh nghiệp, bao gồm cả các khoản thu nhập quy định tại Khoản 3 Điều 18 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.
Số thuế thu nhập doanh nghiệp được giảm quy định tại Nghị định này được tính trên số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2021, sau khi đã trừ đi số thuế thu nhập doanh nghiệp mà doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi theo quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Về kê khai giảm thuế, căn cứ tổng doanh thu năm 2019 và dự kiến tổng doanh thu năm 2021, người nộp thuế tự xác định số thuế được giảm khi tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp hàng quý.
Qua thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, cơ quan có thẩm quyền phát hiện người nộp thuế không thuộc đối tượng được giảm thuế theo quy định của Nghị định này, hoặc số thuế phải nộp của kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2021 lớn hơn số thuế doanh nghiệp đã kê khai thì người nộp thuế phải nộp đủ số tiền thuế thiếu và bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế tính trên số tiền thuế thiếu so với số phải nộp sau khi đã được giảm theo quy định tại Nghị định này (nếu có) và tính tiền chậm nộp theo quy định của pháp luật về quản lý thuế, pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
Về miễn thuế đối với hộ kinh doanh, kinh doanh cá nhân, theo dự thảo, đối tượng áp dụng gồm: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh là cá nhân cư trú hoạt động trong mọi ngành nghề, địa bàn, hình thức khai thuế, nộp thuế, trừ cá nhân có thu nhập từ sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số.
Về miễn thuế phải nộp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh quy định nêu trên được miễn số thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường phải nộp phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh của các tháng trong quý III và quý IV năm 2021.
Các trường hợp đã nộp số thuế phát sinh phải nộp từ hoạt động sản xuất kinh doanh của các tháng trong quý III và quý IV năm 2021 thì sẽ được cơ quan thuế xử lý bù trừ số tiền thuế nộp thừa với các khoản nợ hoặc khoản phát sinh của các kỳ tiếp theo và xử lý hoàn nộp thừa (nếu có) theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Về căn cứ xác định số thuế được miễn: Đối với trường hợp cơ quan thuế phải ra thông báo thuế thì cơ quan thuế căn cứ số thuế phải nộp của các tháng trong quý III, quý IV năm 2021 trên thông báo thuế để xác định số thuế được miễn của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
Đối với trường hợp cơ quan thuế không phải ra thông báo thuế thì người nộp thuế (bao gồm cả tổ chức khấu trừ, khai thay, nộp thay cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh; hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn quyển/lẻ) căn cứ số thuế phải nộp theo tờ khai thuế để xác định số thuế được miễn của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh từ hoạt động sản xuất kinh doanh của các tháng trong quý III, quý IV năm 2021.
Trường hợp thuộc diện khai theo kỳ thanh toán hoặc khai theo năm (cho thuê tài sản, xây dựng nhà tư nhân, khai từng lần phát sinh khác) thì số thuế được miễn là số thuế phải nộp tương ứng với doanh thu thực tế phát sinh của các tháng trong quý III, quý IV năm 2021.
Trường hợp trên hợp đồng không xác định được doanh thu thực tế phát sinh của các tháng trong quý III, quý IV năm 2021 thì xác định theo doanh thu bình quân tháng của năm 2021. Doanh thu bình quân tháng là doanh thu của cả năm chia 12 tháng.
Giảm 30% thuế giá trị gia tăng
Dự thảo cũng nêu rõ giảm thuế giá trị gia tăng kể từ ngày 01/10/2021 đến hết ngày 31/12/2021 đối với doanh nghiệp, tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh trong các ngành kinh tế, bao gồm:
Thứ nhất, nhóm các hoạt động: Vận tải (vận tải đường sắt, vận tải đường thủy, vận tải hàng không, vận tải đường bộ khác); dịch vụ lưu trú; dịch vụ ăn uống; hoạt động của các đại lý du lịch, kinh doanh tua du lịch và các dịch vụ hỗ trợ, liên quan đến quảng bá và tổ chức tua du lịch.
Thứ hai, nhóm các hoạt động: Xuất bản; hoạt động điện ảnh, sản xuất chương trình truyền hình, ghi âm và xuất bản âm nhạc; sáng tác, nghệ thuật và giải trí; hoạt động của thư viện, lưu trữ, bảo tàng và các hoạt động văn hóa khác; hoạt động thể thao, vui chơi và giải trí. Các hoạt động trong nhóm thứ hai không bao gồm hoạt động xuất bản phần mềm và các hàng hóa, dịch vụ thực hiện trên nền tảng trực tuyến.
Về mức giảm thuế giá trị gia tăng, Dự thảo quy định: Doanh nghiệp, tổ chức thực hiện nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ được giảm 30% mức thuế suất thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc hoạt động sản xuất kinh doanh quy định.
Doanh nghiệp, tổ chức thực hiện nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu được giảm 30% mức tỷ lệ % để tính thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc hoạt động sản xuất kinh doanh quy định.
Trường hợp hàng hóa, dịch vụ thuộc hoạt động sản xuất kinh doanh quy định nêu trên thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng thì thực hiện theo quy định của Luật Thuế giá trị gia tăng.
Doanh nghiệp, tổ chức thực hiện kê khai các hoạt động được giảm mức thuế giá trị gia tăng theo Phụ lục giảm thuế giá trị gia tăng ban hành kèm theo Nghị định này cùng với tờ khai thuế giá trị gia tăng.
Dự thảo nêu rõ các nội dung về tổng doanh thu kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp; kỳ tính thuế; miễn tiền chậm nộp;…
Nguyễn Thị Mai Phương