TÌNH HÌNH DOANH NGHIỆP ĐĂNG KÝ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH SAU 15 NGÀY THỰC HIỆN GIÃN CÁCH XÃ HỘI THEO CHỈ THỊ 16/CT-TTG (TỪ NGÀY 09/7 ĐẾN 23/7/2021)

Trước diễn biến nhanh và rất phức tạp của dịch bệnh Covid-19, từ 0h ngày 09/7/2021, Thành phố Hồ Chí Minh đã áp dụng Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 31/3/2020 của Thủ tướng Chính phủ để đảm bảo phòng, chống dịch Covid-19. Theo số liệu thống kê của Bộ Y tế, số ca lây nhiễm covid-19 trong cộng đồng của Thành phố từ ngày 27/4 đến 23/7 là 46.178, còn riêng trong 15 ngày thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị số 16/CT-TTg (từ 09/7 đến 23/7), Thành phố đã có tới 40.255 ca nhiễm, xấp xỉ gần bằng số lượng ca nhiễm trong 03 tháng qua. Như vậy, trong 15 ngày qua, trung bình mỗi ngày Thành phố này có 2.683 ca bệnh. Các ca nhiễm được ghi nhận phần lớn là tại khu cách ly, khu phong tỏa. Tính đến ngày 23/7, Thành phố đã tiêm được 991.872 liều vaccine phòng covid-19, trong đó 943.251 người tiêm mũi 1 và 48.657 người tiêm mũi 2.

Trong thời gian giãn cách xã hội tại Thành phố Hồ Chí Minh, hoạt động của doanh nghiệp đã bị siết chặt, theo đó thì chỉ những doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ thiết yếu về y tế, dược phẩm, lương thực, thực phẩm; cung cấp điện, nước, gas, vận chuyển hàng hóa thiết yếu và dịch vụ thiết yếu khác do cấp có thẩm quyền quy định mới được hoạt động; còn các doanh nghiệp khác chỉ hoạt động khi tuân thủ “3 tại chỗ” hoặc “một cung đường, hai điểm đến”.

Chính từ những nguyên nhân trên, tình hình đăng ký doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh tại 02 tuần áp dụng giãn cách xã hội (từ ngày 09/7 đến 23/7) đã có nhiều biến động lớn, ảnh hưởng đáng kể tới tình hình đăng ký doanh nghiệp không chỉ tại thành phố này mà còn ảnh hưởng đến vùng Đông Nam Bộ và cả nước. Cụ thể như sau:

1. Doanh nghiệp thành lập mới

Số doanh nghiệp thành lập mới tại Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 09/7 đến 23/7/2021 là 802 doanh nghiệp, giảm 36,6% so với 02 tuần trước đó (từ ngày 24/6 đến 08/7).

Số vốn đăng ký từ ngày 09/7 đến 23/7 là 11.734 tỷ đồng, giảm 33,4% so với 02 tuần sau đó.

Số lao động đăng ký trong thời gian này là 4.063 người, giảm 11,8% so với từ ngày 24/6 đến 08/7.

Các số liệu trên cho thấy những diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19 đã ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp và minh chứng rõ ràng nhất đó chính là sự sụt giảm về cả số doanh nghiệp thành lập, số vốn đăng ký và số lao động đăng ký.

Trong thời gian 02 tuần từ ngày 09/7 đến 23/7 với 02 tuần trước đó, vùng Đông Nam Bộ có số lượng doanh nghiệp thành lập mới là 1.108 doanh nghiệp, giảm 36,1%. Nếu so sánh Vùng này với các vùng trong cả nước thì lần đầu tiên ghi nhận vùng Đông Nam Bộ có số doanh nghiệp thành lập thấp hơn so với vùng Đồng bằng Sông Hồng từ nhiều năm nay.

Về lĩnh vực hoạt động:

- Các ngành có số lượng doanh nghiệp đăng ký thành lập mới chiếm tỷ lệ lớn nhất, gồm: Bán buôn; bán lẻ; sửa chữa ô tô, xe máy có 353 doanh nghiệp (chiếm 44,0%); Công nghiệp chế biến, chế tạo có 67 doanh nghiệp (chiếm 8,4%); Xây dựng có 50 doanh nghiệp (chiếm 6,2%).

- Tất cả các ngành đều có tỷ lệ doanh nghiệp thành lập mới trong thời gian giãn cách xã hội (09/7 đến 23/7) giảm so với 2 tuần trước khi thực hiện giãn cách (24/6 đến 08/7). Một số ngành có tỷ lệ giảm nhiều, đó là: Y tế và hoạt động trợ giúp xã hội có 04 doanh nghiệp (giảm 60,0%); Giáo dục và đào tạo có 15 doanh nghiệp (giảm 58,3%); Kinh doanh bất động sản có 38 doanh nghiệp (giảm 52,5%); Nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản có 03 doanh nghiệp (giảm 50,0%); Khoa học, công nghệ; dịch vụ tư vấn, thiết kế; quảng cáo và chuyên môn khác có 101 doanh nghiệp (giảm 42,9%) và Nghệ thuật, vui chơi và giải trí có 04 doanh nghiệp (giảm 42,9%).

Có thể thấy, với những diễn biến ngày càng phức tạp của dịch bệnh Covid-19 cùng với tác động cộng hưởng từ những yếu tố khác, số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới tại tất cả các ngành nghề đều có sự sụt giảm đáng kể so với 2 tuần trước đó khi chưa thực hiện giãn cách xã hội.

2. Doanh nghiệp quay trở lại hoạt động

Dưới tác động của dịch bệnh kéo dài và chưa ổn định nên đa số doanh nghiệp tại Thành phố vẫn đang chần chừ, nghe ngóng thông tin để có thể đưa ra phương án tối ưu nhất. Do vậy, số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động tại Thành phố từ ngày 09/7 đến 23/7 duy trì ở mức rất khiêm tốn là 223 doanh nghiệp, giảm 49,5% so với từ ngày 24/6 đến 08/7.

Các lĩnh vực có số lượng doanh nghiệp quay trở lại hoạt động nhiều nhất trong thời gian Thành phố thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16/CT-TTg là: Bán buôn; bán lẻ; sửa chữa ô tô, xe máy (84 doanh nghiệp, chiếm 37,7%); Công nghiệp chế biến, chế tạo (30 doanh nghiệp, chiếm 13,5%); Xây dựng (26 doanh nghiệp, chiếm 11,7%).

Số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động tăng ở 02/17 lĩnh vực so với 2 tuần trước đó: Sản xuất phân phối, điện, nước, gas (03 doanh nghiệp, tăng 200%) và Tài chính, ngân hàng và bảo hiểm (03 doanh nghiệp, tăng 200%).

Số doanh nghiệp quay lại hoạt động giảm ở 12/17 lĩnh vực so với 2 tuần trước đó: Thông tin và truyền thông (04 doanh nghiệp, giảm 63,6%); Bán buôn; bán lẻ; sữa chữa ô tô, xe máy (84 doanh nghiệp, giảm 60,4%); Khoa học, công nghệ; dịch vụ tư vấn, thiết kế; quảng cáo và chuyên môn khác (15 doanh nghiệp, giảm 57,1%); Vận tải kho bãi (10 doanh nghiệp, giảm 56,5%); Nghệ thuật, vui chơi và giải trí (02 doanh nghiệp, giảm 50,0%); Dịch vụ lưu trú và ăn uống (13 doanh nghiệp, giảm 45,8%); Công nghiệp chế biến chế tạo (30 doanh nghiệp, giảm 38,8%); Kinh doanh bất động sản (05 doanh nghiệp, giảm 37,5%); Dịch vụ việc làm; du lịch; cho thuê máy móc thiết bị, đồ dùng và các dịch vụ hỗ trợ khác (14 doanh nghiệp, giảm 33,3%); Xây dựng (26 doanh nghiệp, giảm 29,7%); Hoạt động dịch vụ khác (03 doanh nghiệp, giảm 25,0%) và Nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản (04 doanh nghiệp, giảm 20,0%).

Riêng lĩnh vực Giáo dục và đào tạo; Khai khoáng; Y tế và hoạt động trợ giúp xã hội có tỷ lệ doanh nghiệp không thay đổi so với thời gian trước khi Thành phố thực hiện giãn cách xã hội.

3. Doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh

Số doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh tại Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian 02 tuần (từ ngày 09/7 đến 23/7) là 451 doanh nghiệp, giảm 52,9% so với 02 tuần trước đó (từ ngày 24/6 đến 8/7).

Doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh tại 02 tuần trong thời gian giãn cách xã hội tập trung chủ yếu hoạt động tại các lĩnh vực: Bán buôn; bán lẻ; sửa chữa, ô tô, xe máy (230 doanh nghiệp, chiếm 51,0%); Công nghiệp chế biến, chế tạo (42 doanh nghiệp, chiếm 9,3%); Xây dựng (29 doanh nghiệp, chiếm 6,4%).

Có thể nhận thấy, những lĩnh vực có số doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh lớn nhất cũng là những ngành nghề có số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động cao nhất. Điều này phản ánh sự thanh lọc mạnh mẽ đang diễn ra trong các lĩnh vực trên, các doanh nghiệp tự làm mới mình, tìm ra những hướng đi phù hợp với nhu cầu thị trường để tồn tại và phát triển.

Về lĩnh vực hoạt động:

- Có 16/17 lĩnh vực từ ngày 09/7 đến 23/7 có tỷ lệ doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh giảm so với từ ngày 24/6 đến 8/7. Một số ngành có tỷ lệ doanh nghiệp giảm nhiều là: Khai khoáng (0 doanh nghiệp, giảm 100%); Sản xuất phân phối điện, nước, ga (01 doanh nghiệp, giảm 83,3%); Nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản (01 doanh nghiệp, giảm 80,0%); Giáo dục và đào tạo (08 doanh nghiệp, giảm 76,5%); Xây dựng (29 doanh nghiệp, giảm 69,5%);…

- Duy nhất, lĩnh vực Nghệ thuật, vui chơi và giải trí là tăng so với 2 tuần trước đó (06 doanh nghiệp, tăng 50,0%).

4. Doanh nghiệp đã giải thể, chấm dứt tồn tại

Số doanh nghiệp đã giải thể, chấm dứt tồn trong thời gian thực hiện giãn cách xã hội toàn Thành phố từ ngày 09/7 đến 23/7 là 96 doanh nghiệp, giảm 40,0% so với 2 tuần trước đó (từ ngày 24/6 đến 08/7).

Các ngành có số doanh nghiệp đã giải thể, chấm dứt tồn tại nhiều nhất được ghi nhận tại 2 tuần đầu tiên khi Thành phố Hồ Chí Minh bắt đầu thực hiện giãn cách theo Chỉ thị 16/CT-TTg là: Bán buôn; bán lẻ; sửa chữa, ô tô xe máy có 41 doanh nghiệp (chiếm 42,7%); Công nghiệp chế biến, chế tạo có 12 doanh nghiệp (chiếm 12,5%); Xây dựng có 06 doanh nghiệp (chiếm 6,3%).

03/17 ngành kinh doanh có tỷ lệ doanh nghiệp đã giải thể, chấm dứt tồn tại tăng so với từ ngày 24/6 đến 8/7: Nghệ thuật, vui chơi và giải trí có 03 doanh nghiệp (tăng 200%); Y tế và hoạt động trợ giúp xã hội có 02 doanh nghiệp (tăng 200%) và Vận tải kho bãi có 06 doanh nghiệp (tăng 20%).

03/17 ngành kinh doanh có tỷ lệ doanh nghiệp không thay đổi so với thời gian trước đó 2 tuần: Khai khoáng, Dịch vụ lưu trú và ăn uống; Tài chính, ngân hàng và bảo hiểm.

11/17 ngành kinh doanh còn lại có tỷ lệ doanh nghiệp đã giải thể, chấm dứt tồn tại giảm so với từ ngày 24/6 đến 08/7. Một số ngành có tỷ lệ này giảm nhiều là: Nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản và Sản xuất phân phối điện, nước, ga cùng giảm 100%; Dịch vụ việc làm; du lịch; cho thuê máy móc thiết bị, đồ dùng và các dịch vụ hỗ trợ khác giảm 90,0%; Giáo dục và đào tạo giảm 66,7%;… Đây là các ngành nghề bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi dịch bệnh Covid-19.

Như vậy, sự lây lan rộng rãi của đại dịch Covid-19 lần thứ 4 đã kéo dài hơn 3 tháng qua đã mang đến nhiều thách thức cho Thành phố Hồ Chí Minh được ví như là “đầu tàu” kinh tế của cả nước. Có thể khẳng định rằng dịch bệnh Covid-19 vẫn là nguyên nhân chính, đã và đang nhanh chóng gây ra những gián đoạn lớn trong hoạt động sản xuất kinh doanh và cản trở rất lớn không chỉ đến sự phát triển của các doanh nghiệp tại Thành phố mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến mọi mặt đời sống của người dân sinh sống tại Thành phố Hồ Chí Minh. Do vậy, để phục hồi nền kinh tế của Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, khu vực Đông Nam Bộ và cả nước nói chung thì phải kiểm soát bằng được dịch bệnh Covid-19 tại các tỉnh thành phố có nhiều ca bị lây nhiễm trong cộng đồng, sớm đưa cuộc sống trở lại trạng thái “bình thường mới”. Điều này đồng nghĩa với việc phải thực hiện nhanh, mạnh hơn nữa việc tiêm vaccine để đạt đến sự miễn dịch trong cộng đồng. giúp doanh nghiệp hồi sinh một cách tự nhiên. Khi đó, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp sẽ phát huy tác dụng theo từng nhóm đối tượng khác nhau.

Nguyễn Thu Hà