Một số nội dung về môi trường kinh doanh khu vực Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung 10 tháng đầu năm 2020

MÔI TRƯỜNG KINH DOANH KHU VỰC BẮC TRUNG BỘ VÀ DUYÊN HẢI MIỀN TRUNG 10 THÁNG ĐẦU NĂM 2020

(Nguồn Internet)

Vùng Bắc Trung bộ và Duyên hải Miền Trung (sau đây gọi tắt là vùng miền Trung) gồm 14 tỉnh từ Thanh Hóa đến Bình Thuận^[1] là địa bàn đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, đóng vai trò chiến lược trong thực hiện Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22 tháng 10 năm 2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII.

Dân số toàn vùng khoảng 20,2 triệu người, chiếm 21% tổng dân số cả nước, diện tích tự nhiên chiếm 28,9% cả nước^[2]. Địa hình dốc, hẹp, địa thế trải dài, phía Tây là dãy Trường Sơn, hệ thống sông ngòi ngắn và dốc, thường xuyên bị thiên tai, bão, lũ. Trong đó, vùng kinh tế trọng điểm (KTTĐ) miền Trung^[3] gồm 5 tỉnh, thành phố: Thừa Thiên - Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, diện tích tự nhiên là 27.881,7 km², chiếm 8,45% diện tích cả nước, đứng thứ 2 trong 4 vùng KTTĐ; dân số khoảng 6,5 triệu người, chiếm trên 7,0% dân số cả nước, đứng thứ 3 trong 4 vùng KTTD cả nước.

Biển miền Trung là tài nguyên Quốc gia, là mặt tiền biển của Việt Nam, chiều dài đường bờ biển 1.900 km là vùng có vị trí đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế biển và các hoạt động kinh tế trên dải đất liền ven biển^[4]. Miền Trung còn là cửa ngõ ra biển của vùng Tây Nguyên, là bệ đỡ cho các tỉnh Tây Nguyên, kết nối tuyến hành lang kinh tế Đông - Tây. Tiềm năng và nhu cầu mở cửa, hội nhập với thị trường quốc tế rất lớn.

Về cơ sở hạ tầng, vùng miền Trung hiện có 11/17 KKT ven biển của cả nước, gắn với nhiều cảng biển lớn, có 9 cảng hàng không, trong đó có 5 cảng quốc tế, có đường bộ, đường cao tốc, đường sắt, đường thủy, hệ thống thông tin liên lạc khá đồng bộ.

Nơi đây còn có trên 80 di tích lịch sử, văn hóa đã được xếp hạng, nhiều bãi biển đẹp nhất Việt Nam và một số hệ sinh thái điển hình như đầm phá, vùng cát, san hô; vùng có 5/8 di sản vật thể, 4/12 di sản văn hóa phi vật thể và 2/9 khu dự trữ sinh quyển ở Việt Nam. Là nơi cống hiến nhiều cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước.

Đến đầu năm 2020, cơ cấu kinh tế của vùng: khu vực Công nghiệp chiếm 34,74%, Nông lâm ngư nghiệp chiếm 18,99% và Dịch vụ 46,27%. Vùng đang phát huy thế mạnh về lợi thế là mặt tiền biển quốc gia, các di sản thế giới để phát triển du lịch (chiếm phần lớn các dự án khu nghỉ mát biển của cả nước); phát triển các ngành kinh tế biển: lọc dầu, sản xuất lắp ráp ô tô, dịch vụ cảng và vận tải biển, cơ khí, thép, nghề cá, vận tải, đóng mới và sửa chữa tầu biển.

I. Về tình hình đăng ký doanh nghiệp trong 10 tháng đầu năm 2020

1. Tình hình doanh nghiệp đang hoạt động

Theo thống kê tại Sách trắng doanh nghiệp Việt Nam 2020, Vùng Bắc Trung bộ và Duyên hải Miền Trung có bình quân 5,0 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1000 dân, cao thứ 3 trong 06 vùng kinh tế xã hội cả nước Có 02/14 địa phương trong vùng có số doanh nghiệp bình quân trên 1000 dân cao hơn mức trung bình cả nước (mức trung bình cả nước là 7,9) là Đà Nẵng (19,8) và Khánh Hòa (9,0). Phú Yên tỉnh có số liệu thấp nhất vùng với chỉ 3,1 doanh nghiệp hoạt động bình quân trên 1000 dân.

Cũng theo Sách trắng doanh nghiệp Việt Nam 2020, Vùng Bắc Trung bộ và Duyên hải Miền Trung có bình quân 9,8 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1000 dân trong độ tuổi lao động, cao thứ 3 trong 06 vùng kinh tế xã hội cả nước. Có 02/14 địa phương trong vùng có số doanh nghiệp bình quân trên 1000 dân trong độ tuổi lao động cao hơn mức trung bình cả nước (mức trung bình cả nước là 15,4) là Đà Nẵng  (40,1) và Khánh Hòa (17,2). Phú Yên là tỉnh có số liệu thấp nhất Vùng với chỉ 5,5 doanh nghiệp hoạt động bình quân trên 1000 dân trong độ tuổi lao động.

2. Về doanh nghiệp thành lập mới

Trong 10 tháng đầu năm 2020, khu vực Bắc Trung bộ và Duyên hải Miền Trung có 15.267 doanh nghiệp thành lập mới (chiếm 13,7% cả nước), với số vốn đăng ký là 128.027 tỷ đồng (chiếm 8% cả nước), giảm 4,69% về số doanh nghiệp và giảm 15,11% về số vốn đăng ký so với cùng kỳ năm 2019. Tổng số lao động đăng ký của các doanh nghiệp thành lập mới là 134.613 (chiếm 15.8% cả nước), giảm 35,01% so với cùng kỳ năm ngoái.

So sánh số liệu các địa phương trong vùng Bắc Trung bộ và Duyên hải Miền Trung, Đà Nẵng là thành phố có số doanh nghiệp đăng ký thành lập cao nhất vùng với 3.167 doanh nghiệp (chiếm 20,7% vùng Bắc Trung bộ và Duyên hải Miền Trung, chiếm 2,8% cả nước), với số vốn đăng ký là 18.034 tỷ đồng (chiếm 14,1% vùng Bắc Trung bộ và Duyên hải Miền Trung, chiếm 1,1% cả nước). Trong khi đó, Quảng Trị là địa phương có số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới thấp nhất vùng với 435 doanh nghiệp (chiếm 2,8% vùng, chiếm 0,4% cả nước), số vốn đăng ký 7.725 tỷ đồng (chiếm 6,0% vùng, chiếm 0,5% cả nước).

Quảng Trị là tỉnh có tốc độ gia tăng doanh nghiệp cao nhất vùng với 435 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới (tăng 35,09% so với cùng kỳ năm 2019). Ở hướng ngược lại, thành phố Đà Nẵng có 3.167 doanh nghiệp thành lập mới (giảm 22,26% so với cùng kỳ năm 2019) và là tỉnh có tỷ lệ giảm về doanh nghiệp thành lập mới lớn nhất vùng. Đây là địa phương chịu ảnh hưởng lớn bởi tình hình dịch bệnh Covid-19 thời gian qua.

3. Về doanh nghiệp quay trở lại hoạt động

Số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động của vùng trong 10 tháng đầu năm 2020 là 5.861 doanh nghiệp (chiếm 15,5% cả nước), tăng 40,42% so với cùng kỳ năm trước.

So sánh số liệu doanh nghiệp quay trở lại hoạt động trong 10 tháng đầu năm 2020 của vùng Bắc Trung bộ và Duyên hải Miền Trung, Thanh Hóa đang xếp thứ nhất toàn vùng với 1.407 doanh nghiệp, (chiếm 24% vùng và chiếm 3,7% cả nước). Trong khi đó, Ninh Thuận là địa phương có số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động thấp nhất vùng với 97 doanh nghiệp (chiếm 1,7% vùng và chiếm 0,3% cả nước).

4. Về doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, doanh nghiệp giải thể, chờ giải thể

Trong 10 tháng đầu năm 2020, toàn vùng có 14.712 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tăng 40,4% so với cùng kỳ năm 2019, cụ thể: 7.240 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn (chiếm 17,3% cả nước), tăng 58,2% so với cùng kỳ năm 2019; 5.414 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể (chiếm 17,9% cả nước), tăng 37,4% so với cùng kỳ năm 2019; 2.058 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể (chiếm 15,2% cả nước), tăng 5,1% so cùng kỳ năm 2019.

So sánh tỷ lệ thay đổi số doanh nghiệp rút lui trong 10 tháng đầu năm 2020, Khánh Hòa, Thanh Hóa và Đà Nẵng là 03 tỉnh, thành phố có tốc độ tăng về số doanh nghiệp rút lui cao nhất với tỷ lệ tăng lần lượt là 82,8%%, 77,8% và 55,4%.

II. Về tình hình cải cách TTHC, cải thiện môi trường kinh doanh

- Về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI:

Theo Báo cáo PCI 2019, có 01 địa phương thuộc vùng Bắc Trung bộ và Duyên hải Miền Trung có điểm số PCI thuộc top 5 địa phương cao nhất cả nước là Đà Nẵng (70,15 điểm, xếp thứ 5). Có 01 địa phương thuộc nhóm Tốt là Quảng Nam (69,42 điểm, xếp thứ 6). Có 11 địa phương thuộc nhóm Khá là Nghệ An (66,64 điểm, xếp thứ 18), Bình Định (66,56 điểm, xếp thứ 19), Thừa Thiên Huế (66,50 điểm, xếp thứ 20), Thanh Hóa (65,64 điểm, xếp thứ 24), Hà Tĩnh (65,46 điểm, xếp thứ 27), Khánh Hòa (65,37 điểm, xếp thứ 29), Bình Thuận (65,33 điểm, xếp thứ 31), Ninh Thuận (64,89 điểm, xếp thứ 37), Quảng Ngãi (64,33 điểm, xếp thứ 41), Phú Yên (64,14 điểm, xếp thứ 42) và Quảng Trị (63,84 điểm, xếp thứ 49). Có 01 tỉnh thuộc vùng còn đạt điểm số và thứ hạng Trung bình trong bảng xếp hạng PCI là Quảng Bình (63,71 điểm, xếp thứ 52).

Nhìn chung, điểm số trung bình của toàn vùng đạt 65,86 điểm cao hơn mức trung bình cả nước (65,66 điểm); có 06/10 chỉ số vượt mức trung bình của cả nước, trong đó, đáng chú ý là chỉ số về Gia nhập thị trường 7,63 điểm (mức trung bình cả nước là 7,32 điểm). 04/10 chỉ số có điểm số trung bình vùng thấp hơn mức trung bình cả nước, trong đó, đáng chú ý là chỉ số về Cạnh tranh bình đẳng đạt 5,88 (mức trung bình của cả nước 6,39 điểm). Đây là chỉ số mà các địa phương trong vùng cần tiếp tục tập trung cải thiện trong thời gian tới.

- Về Chỉ số Hiệu quả quản trị và Hành chính công cấp tỉnh (PAPI 2019) của vùng Bắc Trung bộ và Duyên hải Miền Trung:

Vùng có 04 địa phương thuộc Nhóm có điểm số cao nhất là Thừa Thiên Huế (45,86 điểm), Quảng Bình (45,84 điểm), Đà Nẵng (44,99 điểm), Hà Tĩnh (44,8 điểm); 03 địa phương có điểm số trung bình cao là Nghệ An (44,72 điểm), Quảng Nam (44,33 điểm) và Thanh Hóa (43,89 điểm), 02 địa phương có điểm số trung bình thấp là Quảng Trị (43,65 điểm) và Ninh Thuận (43,26 điểm) và 05 địa phương có điểm số thấp nhất là Khánh Hòa (42,16 điểm), Bình Thuận (41,63 điểm), Phú Yên (41,58 điểm), Quảng Ngãi (41,18 điểm) và Bình Định (40,84 điểm). Có thể nhận thấy, hiện tại vùng Bắc Trung bộ và Duyên hải Miền Trung có thế mạnh trong việc Trách nhiệm giải trình với người dân ở cấp cơ sở; Kiểm soát tham nhũng trong khu vực công; Cung ứng dịch vụ công. Thời gian tới, các địa phương trong vùng cần cải thiện các chỉ số về Tham gia của người dân cấp cơ sở; Công khái, minh bạch; Quản trị điện tử.

Hứa Thị Quỳnh Hoa