Bình Định là tỉnh duyên hải Nam Trung bộ, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm miền Trung. Bình Định được đánh giá là có vị trí chiến lược hết sức quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của vùng với hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt, đường thuỷ, đường hàng không và đường biển khá thuận lợi, đặc biệt quan trọng trong việc giao lưu với các quốc gia ở khu vực và quốc tế; nằm ở trung điểm của trục giao thông đường sắt và đường bộ Bắc - Nam Việt Nam, đồng thời là cửa ngõ ra biển Đông gần nhất và thuận lợi nhất của Tây Nguyên, Nam Lào, Đông Bắc Campuchia và Đông Bắc Thái Lan thông qua Quốc lộ 19 và cảng biển quốc tế Quy Nhơn. Ngoài lợi thế này, Bình Định còn có nguồn tài nguyên tự nhiên, tài nguyên nhân văn phong phú và nguồn nhân lực khá dồi dào. Trong Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bình Định đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt (theo Quyết định số 54/2009/QĐ-TTg ngày 14/4/2009), Bình Định được xác định sẽ phấn đấu trở thành tỉnh có nền công nghiệp hiện đại và là một trong những trung tâm phát triển về kinh tế - xã hội, đóng góp tích cực vào sự phát triển của Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung và cả nước, đời sống nhân dân được cải thiện và nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ, an ninh và quốc phòng luôn bảo đảm.
Trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, ảnh hưởng tiêu cực tới mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội, cả nước đặt ưu tiên hàng đầu lên phòng chống và dập dịch, hy sinh lợi ích kinh tế để đảm bảo tính mạng và sức khỏe của nhân dân, kinh tế Bình Định vẫn tiếp tục duy trì tăng trưởng, không rơi vào tăng trưởng âm. Tuy nhiên, tình hình đăng ký doanh nghiệp của tỉnh cũng chịu những ảnh hưởng nhất định, thể hiện rõ nét nhất qua số liệu về doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.
I. Tình hình đăng ký doanh nghiệp 9 tháng đầu năm 2020
1. Doanh nghiệp thành lập mới
Trong 9 tháng đầu năm 2020, Bình Định có 733 doanh nghiệp thành lập mới (chiếm 5,4% khu vực Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung và chiếm 0,7% cả nước) với số vốn đăng ký là 5.400 tỷ đồng (chiếm 4,6% khu vực và chiếm 0,4% cả nước), tăng 3,7% về số doanh nghiệp và tăng 0,1% về số vốn so với cùng kỳ năm ngoái. Tổng số lao động đăng ký của các doanh nghiệp thành lập mới tại Bình Định là 9.863 (chiếm 8,1% khu vực và chiếm 1,3% cả nước), tăng 17,9% so với cùng kỳ năm ngoái.
2. Doanh nghiệp quay trở lại hoạt động
Tại Bình Định, trong 9 tháng đầu năm 2020 có 213 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động (chiếm 3,9% khu vực và 0,6% cả nước), giảm 9,7 % so với cùng kỳ năm trước.
3. Doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, doanh nghiệp giải thể, chờ giải thể và doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký
Trong 9 tháng đầu năm 2020, tại Bình Định có: 309 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn (chiếm 4,6% khu vực và chiếm 0,8% cả nước), tăng 67,9% so với cùng kỳ năm 2019; 217 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể (chiếm 4,4% khu vực và chiếm 0,8% cả nước), tăng 39,1% so với cùng kỳ năm 2019; 46 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể (chiếm 2,5% khu vực và chiếm 0,4% cả nước), giảm 14,8% so cùng kỳ năm 2019.
Ngoài ra, theo số liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, trong 9 tháng đầu năm 2020, tại Bình Định có 264 doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (chiếm 5,3% khu vực và 0,7% cả nước), tăng 76 % so cùng kỳ năm 2019.
II. Về tình hình cải cách TTHC, cải thiện môi trường kinh doanh
Nhìn chung, tình hình giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) về đăng ký doanh nghiệp tại Bình Định được xử lý tương đối tốt. Cụ thể trong năm 2019: thời gian trung bình xử lý hồ sơ đăng ký thành lập mới là 1,62 ngày, nhanh hơn so với quy định tại Luật Doanh nghiệp (03 ngày làm việc); tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng hạn đạt 99,07%. Tuy nhiên, tỷ lệ hồ sơ đăng ký doanh nghiệp được thực hiện bằng phương thức đăng ký qua mạng điện tử tại Bình Định chỉ đạt 17,61%, thấp hơn rất nhiều mức trung bình của cả nước (70,7%). Đây là một điểm cần lưu ý đối với Bình Định, đặc biệt là trong bối cảnh nước ta đang thực hiện việc xây dựng Chính phủ, chính quyền điện tử và tình hình dịch bệnh có thể có những diễn biến khó lường.
Theo kết quả công bố Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2019 của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), tỉnh Bình Định có điểm chỉ số chung là 66,56 điểm trên thang điểm 100 (thuộc nhóm Khá), tăng thêm một bậc so với năm 2018. Trong 10 chỉ số thành phần thì có đến 8 chỉ số tăng điểm so với năm trước, cụ thể: Gia nhập thị trường (8,03), Tiếp cận đất đai (7,11), Tính minh bạch (6,95), Chi phí không chính thức (7,05), Cạnh tranh bình đẳng (6,44), Tính năng động (6,84), Đào tạo lao động (6,72), Thiết chế pháp lý (6,81). Hai chỉ số giảm điểm gồm Chi phí thời gian (6,57), Dịch vụ hỗ trợ Doanh nghiệp (5.61). Để có được sự cải thiện mạnh mẽ vị trí trên bảng xếp hạng PCI thì Bình Định cần tiếp tục thực hiện các giải pháp, trong đó tập trung cải thiện cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh, tăng cường đối thoại với doanh nghiệp, tiếp xúc, lắng nghe và giải quyết kịp thời những khó khăn vướng mắc của các doanh nghiệp.
Về chỉ số PAPI, Bình Định là địa phương có điểm số và vị trí thấp nhất trên bảng xếp hạng với điểm tổng hợp là 40,84 điểm. Trong đó, 4 chỉ số rơi vào nhóm điểm thấp nhất là: tham gia của người dân ở cấp cơ sở, công khai minh bạch, thủ tục hành chính công và quản trị điện tử.
Cải thiện mức độ hài lòng của người dân, lấy người dân là trọng tâm, là khách hàng đánh giá chất lượng phục vụ của Nhà nước và các cấp chính quyền là yêu cầu quan trọng. Do vậy, việc liên tiếp 2 năm bị xếp hạng ở nhóm đạt điểm thấp nhất sẽ đòi hỏi tỉnh Bình Định phải nhanh chóng thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp nâng cao kết quả chỉ số PAPI của tỉnh trong các năm tiếp theo.
Theo kết quả chỉ số cải cách hành chính (CCHC) (PAR INDEX) năm 2019 được Bộ Nội vụ công bố, Bình Định đứng thứ 46/63 tỉnh, thành với 79,86 điểm. Về điểm thành phần, công tác chỉ đạo điều hành CCHC đạt 7,25/8,5 điểm; xây dựng và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật đạt 8,81/10 điểm; cải cách thủ tục hành chính đạt 11,9/14 điểm; cải cách tổ chức bộ máy hành chính đạt 8,58/12 điểm; xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đạt 11,61/14 điểm; cải cách tài chính công đạt 10,61/12,5 điểm; hiện đại hóa hành chính đạt 9,89/13 điểm; tác động của CCHC đến người dân, tổ chức và phát triển KT-XH của tỉnh đạt 11,2/16 điểm. Trong 8 tiêu chí thành phần, có 3 tiêu chí giảm vị trí so với năm 2018, 1 tiêu chí giữ nguyên và 4 tiêu chí tăng hạng. Trong đó, đáng kể nhất là tiêu chí cải cách tài chính công tăng từ vị trí 34 lên thứ 5, tiêu chí xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tăng từ vị trí 61 lên 24. Những nỗ lực đáng kể của Bình Ðịnh đã mang lại thành quả bằng việc 2 năm liên tiếp tỉnh thăng tiến trên bảng xếp hạng chỉ số cải cách hành chính. Năm 2017, Bình Định xếp thứ 59/63 địa phương; sang năm 2018 xếp thứ 53/63 địa phương; đến năm 2019 đã tăng thêm 7 bậc lên thứ 46/63 trên bảng xếp hạng./.
Võ Huy Hùng