Thái Bình là một tỉnh đồng bằng ven biển với diện tích tự nhiên là 1.545 km2, dân số gần 1,9 triệu người, thuộc miền Bắc Việt Nam, nằm ở phía Đông Nam đồng bằng Sông Hồng, trong tuyến hành lang kinh tế ven biển kết nối các khu kinh tế của khu vực đồng bằng Bắc Bộ, cách thủ đô Hà Nội 110 km, cách Sân bay quốc tế Cát Bi và cảng biển Đình Vũ, Hải Phòng 70 km; cách cảng biển nước sâu Lạch Huyện - Hải Phòng 30 km. Là vùng đất được hình thành chủ yếu do sự bồi tụ phù sa của các con sông, Thái Bình có nhiều tiềm năng, lợi thế trong phát triển nông nghiệp, công nghiệp chế biến nông sản và công nghiệp hỗ trợ, phục vụ nông nghiệp. Tỉnh có địa hình bằng phẳng, hệ thống sông ngòi dày đặc, đất đai phì nhiêu, màu mỡ, khí hậu bốn mùa, bờ biển dài 54 km, bãi triều rộng trên 250 km2 với nguồn lợi thủy, hải sản phong phú; người dân cần cù, năng động, có truyền thống và trình độ canh tác cao để tiếp cận và thích ứng với những tiến bộ kỹ thuật và công nghệ mới. Trong những năm qua, Thái Bình xác định thu hút đầu tư, phát triển doanh nghiệp là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Với tinh thần đó, các cấp chính quyền trong tỉnh đã triển khai thực hiện đồng bộ, nhiều giải pháp để cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh.
Năm 2019, kinh tế của tỉnh Thái Bình tiếp tục ổn định và duy trì đà tăng trưởng khá. Tổng sản phẩm trên địa bàn GRDP đạt 55.925 tỷ đồng, tăng 10,3% so với năm 2018, vượt kế hoạch đề ra. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch tích cực, tỷ trọng các khu vực Nông, lâm nghiệp và thủy sản; Công nghiệp và Xây dựng; Dịch vụ tương ứng đạt 22,5%; 41,9% và 35,6%. Tổng thu ngân sách nhà nước đạt trên 17.736 tỷ đồng, đạt 134,1% dự toán và bằng 101,5% cùng kỳ.
Bên cạnh đó, với sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng bộ và lãnh đạo tỉnh trong việc tập trung tháo gỡ khó khăn, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, môi trường đầu tư kinh doanh của Thái Bình trong năm 2019 được cải thiện rõ rệt. Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2019 của Thái Bình đạt 65,38 điểm, đứng thứ 28/63 tỉnh, thành phố, tăng 4 bậc và nằm trong nhóm Khá.
Trong những tháng đầu năm 2020, do ảnh hưởng chung của dịch bệnh Covid-19, tình hình đăng ký doanh nghiệp 7 tháng đầu năm 2020 của tỉnh Thái Bình cũng chịu một số tác động.
I. Về tình hình đăng ký doanh nghiệp tại tỉnh Thái Bình
1. Tình hình doanh nghiệp đang hoạt động:
Tính đến tháng 7/2020, tỉnh Thái Bình có 5.085 doanh nghiệp đang hoạt động, cả nước có 785.947 doanh nghiệp đang hoạt động (chiếm 0,6% cả nước).
Theo Sách trắng Doanh nghiệp Việt Nam 2020, bình quân cả nước năm 2019 có 7,9 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân. Có 8/63 địa phương có mật độ doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân cao hơn bình quân cả nước, cụ thể: (1) Thành phố Hồ Chí Minh có 26,5 doanh nghiệp; (2) Đà Nẵng có 19,8 doanh nghiệp; (3) Hà Nội có 19,3 doanh nghiệp; (4) Bình Dương có 12,9 doanh nghiệp; (5) Hải Phòng có 9,8 doanh nghiệp; (6) Khánh Hòa có 9,0 doanh nghiệp; (7) Bà Rịa - Vũng Tàu có 8,8 doanh nghiệp và (8) Bắc Ninh có 8,2 doanh nghiệp. Thái Bình có 2,7 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân, thấp hơn so với bình quân cả nước.
Cũng theo Sách trắng Doanh nghiệp Việt Nam 2020, bình quân cả nước năm 2019 có 15,4 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân trong độ tuổi lao động. Có 9/63 địa phương có mật độ doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân trong độ tuổi lao động cao hơn bình quân cả nước, cụ thể: (1) Thành phố Hồ Chí Minh có 54,4 doanh nghiệp; (2) Hà Nội có 43,0 doanh nghiệp; (3) Đà Nẵng có 40,1 doanh nghiệp; (4) Bình Dương có 21,3 doanh nghiệp; (5) Hải Phòng có 20,5 doanh nghiệp; (6) Bà Rịa - Vũng Tàu có 17,4 doanh nghiệp; (7) Khánh Hòa và Bắc Ninh cùng có 17,2 doanh nghiệp; (9) Cần Thơ có 15,6 doanh nghiệp. Thái Bình có 5,8 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân trong độ tuổi lao động (thấp hơn mức trung bình của cả nước).
2. Về doanh nghiệp thành lập mới:
Với những diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19 cùng với tác động cộng hưởng từ những yếu tố khác, tình hình doanh nghiệp đăng ký thành lập mới trong 7 tháng đầu năm 2020 của Thái Bình đã có sự sụt giảm đáng kể so với cùng kỳ năm 2019.
Trong 7 tháng đầu năm 2020, Thái Bình có 431 doanh nghiệp thành lập mới (chiếm 1,9% khu vực Đồng bằng Sông Hồng, chiếm 0,6% cả nước) với số vốn đăng ký đạt 3.904 tỷ đồng (chiếm 1,4% khu vực và chiếm 0,4% cả nước), giảm 16,8% về số doanh nghiệp và giảm 29,0% về số vốn so với cùng kỳ năm 2019. Tổng số lao động đăng ký của các doanh nghiệp thành lập mới tại Thái Bình là 5.781 (chiếm 2,8% khu vực và chiếm 1,0% cả nước), tăng 12,4% so với cùng kỳ năm 2019. (Cả nước có 75.249 doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký là 936.386 tỷ đồng và tổng số lao động đăng ký là 598.600 người, giảm 5,1% về số doanh nghiệp, giảm 6,3% về số vốn và giảm 20,0% về số lao động đăng ký so với cùng kỳ năm 2019).
3. Về doanh nghiệp quay trở lại hoạt động:
Tại Thái Bình, trong 7 tháng đầu năm 2020 có 104 doanh nghiệp quay lại hoạt động (chiếm 1,0% khu vực và chiếm 0,4% cả nước), giảm 17,5% so với cùng kỳ năm trước. (Cả nước có 28.564 doanh nghiệp quay lại hoạt động, tăng 17,6% so với cùng kỳ năm 2019).
4. Về doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, doanh nghiệp giải thể, chờ giải thể và doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký:
Theo số liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, trong 7 tháng đầu năm 2020, tại Thái Bình có: 179 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn (chiếm 1,6% khu vực và chiếm 0,5% cả nước), tăng 49,2% so với cùng kỳ năm 2019 (cả nước có 32.722 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh, tăng 41,5% so cùng kỳ 2019); 84 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể (chiếm 1,9% khu vực và chiếm 0,4% cả nước), tăng 5,0% so với cùng kỳ năm 2019 (cả nước có 21.802 doanh nghiệp tạm ngừng chờ giải thể, giảm 12,2% so cùng kỳ 2019); và 40 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể (chiếm 1,9% khu vực và chiếm 0,4% cả nước), không thay đổi so với cùng kỳ năm 2019 (cả nước có 8.937doanh nghiệp giải thể, giảm 3,5% so với cùng kỳ 2019).
Ngoài ra, theo số liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, trong 7 tháng đầu năm 2020, tại Thái Bình có 207 doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký tăng 19,0% so cùng kỳ năm 2019 (cả nước có 26.652 doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, tăng 26,8% so cùng kỳ 2019). Đề nghị tỉnh có chỉ đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Cục Thuế và cơ quan Công an rà soát để có đề xuất xử lý nhóm doanh nghiệp này.
II. Về tình hình cải cách TTHC, cải thiện môi trường kinh doanh
- Nhìn chung, tình hình giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) về đăng ký doanh nghiệp tại Thái Bình được xử lý tương đối tốt. Cụ thể trong năm 2019: thời gian trung bình xử lý hồ sơ đăng ký thành lập mới là 1,78 ngày, nhanh hơn so với quy định tại Luật Doanh nghiệp (03 ngày làm việc); tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng hạn đạt 99,78% trên mức trung bình cả nước là 98,36%. Thái Bình cũng đã bắt đầu triển khai việc áp dụng phương thức đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử với tỷ lệ hồ sơ đăng ký doanh nghiệp được thực hiện bằng phương thức này đạt 25,5%, thấp hơn mức trung bình của cả nước là 70,7%.
- Về chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), Thái Bình đứng ở vị trí 28/63 tỉnh, thành với 65,38 điểm, tăng 4 bậc so với năm 2018. Thái Bình là một trong 10 tỉnh, thành phố có trung bình điểm số chỉ số PCI gốc tăng nhanh nhất cả nước, thể hiện sự quyết tâm của chính quyền tỉnh trong chỉ đạo cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.
- Năm 2019, chỉ số Hiệu quả quản trị và Hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam (PAPI) của Thái Bình đạt 43,70 điểm xếp vị trí 55/63 tỉnh, thành phố và nằm trong nhóm 15 tỉnh có điểm số Trung bình thấp.
- Tại Báo cáo chỉ số Cải cách hành chính (PAR INDEX) năm 2019, Thái Bình đạt 80,76%, xếp hạng 38/63, thuộc nhóm B (nhóm trung bình, gồm 43 tỉnh, thành phố).
Trong bối cảnh đất nước đang kiểm soát tốt dịch bệnh cũng như được đánh giá là một trong những nền kinh tế năng động, có tốc độ phát triển nhanh nhất trong khu vực ASEAN, thì việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh là rất quan trọng đối với mỗi địa phương. Do vậy, trong thời gian tới, chính quyền tỉnh cần quyết liệt hơn, thực hiện hiệu quả hơn các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh để tăng tính hấp dẫn đối với nhà đầu tư, khai thác tối đa các tiềm năng sẵn có để phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Phạm Văn Thiện