Hưng Yên là một tỉnh thuộc đồng bằng sông Hồng, nằm ở trung tâm đồng bằng Bắc Bộ và trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, Phía Bắc giáp tỉnh Bắc Ninh; phía tây bắc giáp Thủ đô Hà Nội; phía Đông và Đông bắc giáp tỉnh Hải Dương; phía Tây giáp Hà Nội và Hà Nam có sông Hồng làm giới hạn; phía Nam giáp tỉnh Thái Bình có sông Luộc làm giới hạn. Với vị trí địa lý thuận lợi, thế mạnh về cơ sở hạ tầng với hệ thống giao thông kết nối với Thủ đô Hà Nội, cảng biển Hải Phòng, Quảng Ninh, liên thông giữa các tỉnh Đồng bằng Sông Hồng và với truyền thống văn hóa của tỉnh, Hưng Yên đang triển khai nhiều giải pháp cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh để khuyến khích phát triển doanh nghiệp, khuyến khích khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, thu hút các doanh nghiệp FDI công nghệ cao, công nghiệp bảo quản, chế biến nông sản, du lịch…Hưng Yên ngày nay không chỉ được biết đến với những khu công nghiệp đã khẳng định được tên tuổi như Phố Nối, Thăng Long mà nhiều khu công nghiệp khác đang hình thành tại các huyện như Văn Giang, Khoái Châu, Yên Mỹ..., tạo nên diện mạo mới cho vùng đất này.
Năm 2019, kinh tế của tỉnh Hưng Yên đã đạt được những kết quả khá toàn diện, tổng sản phẩm (GRDP) của địa phương tăng 9,72%, cao nhất trong vòng 8 năm gần đây. Chất lượng tăng trưởng được nâng lên rõ rệt. Tổng sản phẩm bình quân đầu người đạt 74,57 triệu đồng. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng hiện đại với: công nghiệp - xây dựng 62,15%; thương mại và dịch vụ 29,41%; nông nghiệp - thủy sản 8,44%. Đồng thời, địa phương đã chủ động và tích cực trong công tác quản lý thu, khai thác nguồn thu. Tổng thu ngân sách 14.450 tỷ đồng, đạt 112,3% kế hoạch, tăng 9,2%.
Bên cạnh đó, với sự chỉ đạo của Đảng bộ và lãnh đạo tỉnh trong việc tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, môi trường đầu tư kinh doanh của Hưng Yên trong năm 2019 được cải thiện.
Trong những tháng đầu năm 2020, do ảnh hưởng chung của dịch bệnh Covid-19, tình hình đăng ký doanh nghiệp 7 tháng đầu năm 2020 của tỉnh Hưng Yên cũng chịu một số tác động.
I. Về tình hình đăng ký doanh nghiệp tại tỉnh Hưng Yên
1. Tình hình doanh nghiệp đang hoạt động:
Tính đến tháng 7/2020, tỉnh Hưng Yên có 7.377 doanh nghiệp đang hoạt động, cả nước có 785.947 doanh nghiệp đang hoạt động (chiếm 0,9% cả nước).
Theo Sách trắng Doanh nghiệp Việt Nam 2020, bình quân cả nước năm 2019 có 7,9 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân. Có 8/63 địa phương có mật độ doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân cao hơn bình quân cả nước, cụ thể: (1) Thành phố Hồ Chí Minh có 26,5 doanh nghiệp; (2) Đà Nẵng có 19,8 doanh nghiệp; (3) Hà Nội có 19,3 doanh nghiệp; (4) Bình Dương có 12,9 doanh nghiệp; (5) Hải Phòng có 9,8 doanh nghiệp; (6) Khánh Hòa có 9,0 doanh nghiệp; (7) Bà Rịa - Vũng Tàu có 8,8 doanh nghiệp và (8) Bắc Ninh có 8,2 doanh nghiệp. Hưng Yên có 5,7 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân, thấp hơn so với bình quân cả nước.
Cũng theo Sách trắng Doanh nghiệp Việt Nam 2020, bình quân cả nước năm 2019 có 15,4 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân trong độ tuổi lao động. Có 9/63 địa phương có mật độ doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân trong độ tuổi lao động cao hơn bình quân cả nước, cụ thể: (1) Thành phố Hồ Chí Minh có 54,4 doanh nghiệp; (2) Hà Nội có 43,0 doanh nghiệp; (3) Đà Nẵng có 40,1 doanh nghiệp; (4) Bình Dương có 21,3 doanh nghiệp; (5) Hải Phòng có 20,5 doanh nghiệp; (6) Bà Rịa - Vũng Tàu có 17,4 doanh nghiệp; (7) Khánh Hòa và Bắc Ninh cùng có 17,2 doanh nghiệp; (9) Cần Thơ có 15,6 doanh nghiệp. Hưng Yên có 11,9 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân trong độ tuổi lao động (thấp hơn mức trung bình của cả nước).
2. Về doanh nghiệp thành lập mới:
Với những diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19 cùng với tác động cộng hưởng từ những yếu tố khác, tình hình doanh nghiệp đăng ký thành lập mới trong 7 tháng đầu năm 2020 của Hưng Yên đã có sự sụt giảm đáng kể so với cùng kỳ năm 2019.
Trong 7 tháng đầu năm 2020, Hưng Yên có 629 doanh nghiệp thành lập mới (chiếm 2,8% khu vực Đồng bằng Sông Hồng, chiếm 0,8% cả nước) với số vốn đăng ký đạt 5.687 tỷ đồng (chiếm 2,1% khu vực và chiếm 0,6% cả nước), giảm 10,6% về số doanh nghiệp và giảm 12,4% về số vốn so với cùng kỳ năm 2019. Tổng số lao động đăng ký của các doanh nghiệp thành lập mới tại Hưng Yên là 5.835 (chiếm 2,9% khu vực và chiếm 1,0% cả nước), giảm 24,7% so với cùng kỳ năm 2019. (Cả nước có 75.249 doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký là 936.386 tỷ đồng và tổng số lao động đăng ký là 598.600 người, giảm 5,1% về số doanh nghiệp, giảm 6,3% về số vốn và giảm 20,0% về số lao động đăng ký so với cùng kỳ năm 2019).
Từ những số liệu trên có thể thấy tinh thần khởi nghiệp tại Hưng Yên thời điểm này đã bị ảnh hưởng đáng kể. Tâm lý của các nhà đầu tư chịu ảnh hưởng lớn bởi tình hình phức tạp của dịch Covid-19, người dân còn thận trọng trong việc bỏ vốn thành lập doanh nghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến việc phát triển khu vực kinh tế tư nhân của Hưng Yên. Do đó, chính quyền tỉnh Hưng Yên cần sớm thực hiện những giải pháp nhằm hỗ trợ, đồng hành cùng doanh nghiệp trong thời gian sắp tới.
3. Về doanh nghiệp quay trở lại hoạt động:
Tại Hưng Yên, trong 7 tháng đầu năm 2020 có 166 doanh nghiệp quay lại hoạt động (chiếm 1,7% khu vực và chiếm 0,6% cả nước), giảm 2,9% so với cùng kỳ năm trước. (Cả nước có 28.564 doanh nghiệp quay lại hoạt động, tăng 17,6% so với cùng kỳ năm 2019).
4. Về doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, doanh nghiệp giải thể, chờ giải thể và doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký:
Theo số liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, trong 7 tháng đầu năm 2020, tại Hưng Yên có: 234 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn (chiếm 2,1% khu vực và chiếm 0,7% cả nước), tăng 27,9% so với cùng kỳ năm 2019 (cả nước có 32.722 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh, tăng 41,5% so cùng kỳ 2019); 38 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể (chiếm 0,9% khu vực và chiếm 0,2% cả nước), giảm 17,4% so với cùng kỳ năm 2019 (cả nước có 21.802 doanh nghiệp tạm ngừng chờ giải thể, giảm 12,2% so cùng kỳ 2019); và 70 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể (chiếm 3,3% khu vực và chiếm 0,8% cả nước), giảm 12,5% so cùng kỳ năm 2019 (cả nước có 8.937doanh nghiệp giải thể, giảm 3,5% so với cùng kỳ 2019).
Ngoài ra, theo số liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, trong 7 tháng đầu năm 2020, tại Hưng Yên có 307 doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký tăng 55,8% so cùng kỳ năm 2019 (cả nước có 26.652 doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, tăng 26,8% so cùng kỳ 2019). Đề nghị tỉnh có chỉ đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Cục Thuế và cơ quan Công an rà soát để có đề xuất xử lý nhóm doanh nghiệp này.
II. Về tình hình cải cách TTHC, cải thiện môi trường kinh doanh
- Nhìn chung, tình hình giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) về đăng ký doanh nghiệp tại Hưng Yên được xử lý tương đối tốt. Cụ thể trong năm 2019: thời gian trung bình xử lý hồ sơ đăng ký thành lập mới là 1,50 ngày, nhanh hơn so với quy định tại Luật Doanh nghiệp (03 ngày làm việc); tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng hạn đạt 99,06% trên mức trung bình cả nước là 98,36%. Hưng Yên cũng đã triển khai tốt việc áp dụng phương thức đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử với tỷ lệ hồ sơ đăng ký doanh nghiệp được thực hiện bằng phương thức này đạt 54,5%, thấp hơn mức trung bình của cả nước là 70,7%.
- Về chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), thứ hạng của Hưng Yên liên tục giảm trong những năm trở lại đây. Mặc dù điểm số qua các năm có tăng nhưng mức tăng còn chưa thực sự đáng kể, cụ thể: Năm 2019, Hưng Yên đạt 63.60 điểm, xếp thứ 55/63 cả nước, tăng 3 bậc so với năm 2018 và đứng trong Nhóm Trung bình.
So với các tỉnh trong khu vực Đồng bằng Sông Hồng, Hưng Yên nổi bật với các chỉ số về Tiếp cận đất đai với 7,85 điểm xếp thứ nhất khu vực, chỉ số Cạnh tranh bình đẳng đạt 6,83 điểm xếp thứ 03 khu vực. Tuy nhiên, các chỉ số còn lại hiện vẫn chưa được cải thiện rõ rệt và còn xếp hạng thấp, trong thời gian tới, Hưng Yên cần nỗ lực hơn nữa trong việc đưa ra các giải pháp tận dụng lợi thế của tỉnh nhằm cải thiện thứ hạng của các chỉ số, nhất là trong bối cảnh Chính phủ đang chỉ đạo đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp.
- Năm 2019, chỉ số Hiệu quả quản trị và Hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam (PAPI) của Hưng Yên đạt 41,25 điểm xếp vị trí 55/63 tỉnh, thành phố và nằm trong nhóm 16 tỉnh có điểm số Thấp nhất. Trong 8 Chỉ số nội dung được đánh giá, tỉnh Hưng Yên có 02 nội dung xếp vào nhóm có điểm số Trung bình cao, 02 nội dung xếp vào nhóm có điểm số trung bình thấp, 04 nội dung xếp vào nhóm có điểm số thấp nhất, cụ thể: Chỉ số Tham gia của người dân ở cấp cơ sở đạt 5,07/10 điểm, Cung ứng dịch vụ công đạt 7,35/10 điểm, thuộc nhóm có điểm số cao Trung bình cao.
- Tại Báo cáo chỉ số Cải cách hành chính (PAR INDEX) năm 2019, Hưng Yên đạt 81,98%, xếp hạng 22/63, thuộc nhóm B (nhóm trung bình, gồm 43 tỉnh, thành phố).
- Chỉ số hài lòng về sự phục vụ hành chính (SIPAS) của Hưng Yên năm 2019 đạt 91,03%, đứng thứ 4 và cao hơn mức trung bình 84,45% cả nước.
Trong bối cảnh đất nước đang kiểm soát tốt dịch bệnh cũng như được đánh giá là một trong những nền kinh tế năng động, có tốc độ phát triển nhanh nhất trong khu vực ASEAN, thì việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh là rất quan trọng đối với mỗi địa phương. Do vậy, trong thời gian tới, chính quyền tỉnh cần quyết liệt hơn, thực hiện hiệu quả hơn các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh để tăng tính hấp dẫn đối với nhà đầu tư, khai thác tối đa các tiềm năng sẵn có để phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Phạm Văn Thiện