MỘT SỐ NỘI DUNG VỀ TÌNH HÌNH ĐĂNG KÝ DOANH NGHIỆP VÀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH, CẢI THIỆN MÔI TRƯỜNG KINH DOANH TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI 7 THÁNG ĐẦU NĂM 2020
Ảnh minh họa (Nguồn: Internet)
Nằm ở vị trí trung tâm của đồng bằng sông Hồng, Thăng Long - Hà Nội được xem là vùng đất “địa linh - nhân kiệt”, nơi hội tụ nhiều điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển Thành trung tâm văn hóa - kinh tế - chính trị của cả nước. Hà Nội có vị trí địa lý - chính trị quan trọng, là đầu não chính trị - hành chính Quốc gia, trung tâm lớn về văn hóa, khoa học, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế; là đầu mối giao thương bằng đường bộ, đường sắt, đường hàng không và đường sông tỏa đi các vùng khác trong cả nước và đi quốc tế. Hà Nội có nhiều lợi thế về điều kiện tự nhiên, tài nguyên cho phát triển kinh tế, xã hội và văn hóa.
Trong những năm gần đây, tốc độ phát triển của Hà Nội ngày càng tăng nhanh, sự gia tăng dân số tập trung vào khu vực đô thị trung tâm đã tạo ra nhiều khó khăn về kiểm soát phát triển dân cư, các điều kiện hạ tầng xã hội và kỹ thuật, kiểm soát đất đai và môi trường đô thị.
Năm 2019, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của Hà Nội tăng 7,62%, cao nhất trong 10 năm qua, đóng góp 19,37% tăng trưởng GDP cả nước và 18,7% tổng thu ngân sách của nhà nước. Thu ngân sách nhà nước năm 2019 của thành phố đạt 101,8% dự toán, tăng 8,8% so với năm 2018. Đặc biệt, Hà Nội đã tiết kiệm chi ngân sách 2.587 tỷ đồng, đưa tổng số tiết kiệm chi thường xuyên từ tỷ lệ 58,8% (năm 2015) xuống còn 50,4% (năm 2019) với tổng số là 11.803 tỷ đồng.
Cùng với thu ngân sách nhà nước đạt cao, kim ngạch xuất khẩu của thành phố năm 2019 tăng 20,3% so với năm 2018; vốn đầu tư nước ngoài đạt 8,46 tỷ USD, cao nhất cả nước; tổng vốn đầu tư xã hội đạt 383,3 nghìn tỷ đồng, tăng 13,5% so với năm 2018; dịch vụ công trực tuyến mức độ 3,4 đạt 81%, trong đó, mức độ 4 đạt 17,3%. Năm 2019, khách du lịch tới Hà Nội đạt 29 triệu lượt (tăng 10,1%) tổng thu từ khách du lịch ước đạt 103,8 nghìn tỷ đồng (tăng 34%).
Trong những tháng đầu năm 2020, do ảnh hưởng chung của dịch bệnh Covid-19, tình hình đăng ký doanh nghiệp 7 tháng đầu năm 2020 của Hà Nội cũng chịu một số tác động.
I. Về tình hình đăng ký doanh nghiệp tại TP. Hà Nội
1. Tình hình doanh nghiệp đang hoạt động:
Tính đến tháng 7/2020, Hà Nội có 161.646 doanh nghiệp đang hoạt động, cả nước có 785.947 doanh nghiệp đang hoạt động (chiếm 20,6% cả nước).
Theo Sách trắng Doanh nghiệp Việt Nam 2020, bình quân cả nước năm 2019 có 7,9 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân. Có 8/63 địa phương có mật độ doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân cao hơn bình quân cả nước, trong đó Hà Nội đứng thứ 3 cả nước, cụ thể: (1) Thành phố Hồ Chí Minh có 26,5 doanh nghiệp; (2) Đà Nẵng có 19,8 doanh nghiệp; (3) Hà Nội có 19,3 doanh nghiệp; (4) Bình Dương có 12,9 doanh nghiệp; (5) Hải Phòng có 9,8 doanh nghiệp; (6) Khánh Hòa có 9,0 doanh nghiệp; (7) Bà Rịa - Vũng Tàu có 8,8 doanh nghiệp và (8) Bắc Ninh có 8,2 doanh nghiệp.
Cũng theo Sách trắng Doanh nghiệp Việt Nam 2020, bình quân cả nước năm 2019 có 15,4 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân trong độ tuổi lao động. Có 9/63 địa phương có mật độ doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân trong độ tuổi lao động cao hơn bình quân cả nước, trong đó Hà Nội đứng thứ 2 cả nước, cụ thể: (1) Thành phố Hồ Chí Minh có 54,4 doanh nghiệp; (2) Hà Nội có 43,0 doanh nghiệp; (3) Đà Nẵng có 40,1 doanh nghiệp; (4) Bình Dương có 21,3 doanh nghiệp; (5) Hải Phòng có 20,5 doanh nghiệp; (6) Bà Rịa - Vũng Tàu có 17,4 doanh nghiệp; (7) Khánh Hòa và Bắc Ninh cùng có 17,2 doanh nghiệp; (9) Cần Thơ có 15,6 doanh nghiệp.
2. Về doanh nghiệp thành lập mới:
Trong 7 tháng đầu năm 2020, Hà Nội có 14.804 doanh nghiệp thành lập mới (chiếm 65,6% khu vực Đồng bằng Sông Hồng, chiếm 19,7% cả nước) với số vốn đăng ký là 202.076 tỷ đồng (chiếm 74,2% khu vực Đồng bằng Sông Hồng, chiếm 21,6% cả nước), giảm 6,86% về số doanh nghiệp và tăng 2,68% về số vốn so với cùng kỳ năm ngoái. Tổng số lao động đăng ký của các doanh nghiệp thành lập mới tại Hà Nội là 92.062 (chiếm 45,2% khu vực Đồng bằng Sông Hồng, chiếm 15,4% cả nước), giảm 1,04% so với cùng kỳ năm ngoái (Cả nước có 75.249 doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký là 936.386 tỷ đồng và tổng số lao động đăng ký là 598.600 người, giảm 5,1% về số doanh nghiệp, giảm 6,3% về số vốn và giảm 19,5% về số lao động đăng ký so với cùng kỳ 2019).
Từ những số liệu trên có thể thấy tinh thần khởi nghiệp tại Hà Nội thời điểm này đã có nhiều tín hiệu đáng mừng. Tâm lý e ngại và thận trọng của các nhà đầu tư trong việc bỏ vốn thành lập doanh nghiệp đã dần bị xóa bỏ. Điều này cho thấy những giải pháp của Chính phủ cũng như chính quyền Thủ đô nhằm hỗ trợ, đồng hành cùng doanh nghiệp để khôi phục nền kinh tế trong giai đoạn này đã có hiệu quả đáng kể. Tuy nhiên, tình hình dịch bệnh Covid-19 trên thế giới vẫn còn diễn biến phức tạp. Do đó, chính quyền Hà Nội cần bám sát những chỉ đạo của Chính phủ và sớm thực hiện những giải pháp phù hợp với địa phương để hỗ trợ doanh nghiệp trong thời gian tới.
3. Về doanh nghiệp quay trở lại hoạt động:
Tại Hà Nội, trong 7 tháng đầu năm 2020 có 6.826 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động (chiếm 68,5% khu vực Đồng bằng Sông Hồng và chiếm 23,9% cả nước), tăng 26,55% so với cùng kỳ năm trước (Cả nước có 28.564 doanh nghiệp quay lại hoạt động, tăng 17,6% so với cùng kỳ 2019).
4. Về doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, doanh nghiệp giải thể, chờ giải thể và doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký:
Trong 7 tháng đầu năm 2020, tại Hà Nội có: 7.188 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn (chiếm 64,8% khu vực Đồng bằng Sông Hồng và chiếm 22,0% cả nước), tăng 42,9% so với cùng kỳ năm 2019 (cả nước có 32.722 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh, tăng 41,5% so cùng kỳ 2019); 3.136 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể (chiếm 70,3% khu vực Đồng bằng Sông Hồng và chiếm 14,4% cả nước), giảm 63,8% so với cùng kỳ năm 2019 (cả nước có 21.802 doanh nghiệp tạm ngừng chờ giải thể, giảm 12,2% so cùng kỳ 2019); 1.393 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể (chiếm 65,5% khu vực Đồng bằng Sông Hồng và chiếm 15,6% cả nước), tăng 17,6% so với cùng kỳ năm 2019 (cả nước có 8.937 doanh nghiệp giải thể, giảm 3,5% so với cùng kỳ 2019).
Ngoài ra, theo số liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, trong 7 tháng đầu năm 2020, tại Hà Nội có 6.741 doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (chiếm 67,1% khu vực Đồng bằng Sông Hồng và 25,3% cả nước), tăng 27,1% so cùng kỳ năm 2019 (cả nước có 26.652 doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, tăng 26,8% so cùng kỳ 2019).
II. Về tình hình cải cách TTHC, cải thiện môi trường kinh doanh
- Nhìn chung, tình hình giải quyết thủ tục hành chính(TTHC) về đăng ký doanh nghiệp tại Hà Nội được xử lý tương đối tốt. Cụ thể trong năm 2019: thời gian trung bình xử lý hồ sơ đăng ký thành lập mới là 2,7 ngày, nhanh hơn so với quy định tại Luật Doanh nghiệp (03 ngày làm việc); tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng hạn đạt 98,64%, cao hơn một chút so với mức trung bình cả nước là 98,36%. Hà Nội cũng đã triển khai rất tốt việc áp dụng phương thức đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử với tỷ lệ hồ sơ đăng ký doanh nghiệp được thực hiện bằng phương thức này đạt 99,87%, cao hơn rất nhiều mức trung bình của cả nước là 70,70%.
- Về chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), năm 2019 là năm thứ hai Hà Nội thuộc nhóm 10 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước về PCI. Chỉ số PCI năm 2019 của Hà Nội đạt 68,80 điểm (tăng 3,40 điểm so với năm trước), xếp thứ 9/63 tỉnh, thành phố (thuộc nhóm Tốt). Đáng chú ý, trong 10 chỉ số thành phần, Hà Nội có 3 chỉ số trong nhóm 10 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước (chỉ số “Dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp” và chỉ số “Đào tạo lao động” đều xếp thứ 4/63; chỉ số “Gia nhập thị trường” xếp thứ 10/63). Kết quả này ghi nhận sự nỗ lực của thành phố đối với việc cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; khẳng định sự quyết liệt, sáng tạo của thành phố trong chỉ đạo, điều hành.
- Về Chỉ số Hiệu quả quản trị và Hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam (PAPI) của Hà Nội đạt 41,53 điểm, nằm trong nhóm 16 tỉnh có điểm số Thấp nhất. Thực tế này đòi hỏi nỗ lực của chính quyền thành phố trong công tác chỉ đạo điều hành.
- Tại Báo cáo chỉ số Cải cách hành chính (PAR INDEX 2019), Hà Nội đạt 84,64%, xếp hạng 02/63, thuộc nhóm B (nhóm cao thứ hai, gồm 43 tỉnh, thành phố).
Nguyễn Thanh Hòa