Quảng Nam là một tỉnh ven biển thuộc vùng phát triển kinh tế trọng điểm miền Trung, có địa lý vô cùng thuận lợi để kết nối các địa phương khác của Việt Nam. Là địa phương đầu tiên trong cả nước triển khai mô hình Khu Kinh tế mở hoạt động đa ngành, đa lĩnh vực theo thông lệ quốc tế (Khu Kinh tế mở Chu Lai), đồng thời lại có các bãi biển đẹp, danh lam thắng cảnh nổi tiếng như: 2 di sản văn hóa thế giới (Khu đền tháp cổ Mỹ Sơn và Đô thị cổ Hội An), Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm với nhiều loại sản vật quý hiếm, Quảng Nam có tiềm năng, cơ hội lớn để phát triển mạnh mẽ trong tương lai.
Mặc dù vậy, dịch Covid-19 đã ảnh hưởng rất lớn đến tình hình phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn tỉnh Quảng Nam 6 tháng đầu năm 2020. Cụ thể, GRDP 6 tháng đầu năm (giá so sánh 2010) ước tính 26.790 tỷ đồng, bằng 88,5% so với cùng kỳ 2019. Quy mô nền kinh tế (giá hiện hành) hơn 44.421 tỷ đồng. Do tình hình dịch bệnh, cơ cấu GRDP có sự chuyển dịch so với cuối năm 2019, theo đó cơ cấu khu vực nông - lâm nghiệp - thủy sản phát triển, chiếm gần 16,39%; công nghiệp và xây dựng giảm, chiếm tỷ lệ 28%, trong đó công nghiệp 22,14%; dịch vụ chiếm 34,5%; thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm gần 21,11%. Trong đó, nông, lâm nghiệp và thủy sản là khu vực duy nhất có mức tăng trưởng dương (3,3%); khu vực công nghiệp và xây dựng mới chỉ bằng 80%, trong đó công nghiệp giảm 22,3%; khu vực dịch vụ giảm gần 11%, thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm giảm 9%.
Tình hình đăng ký doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Nam 6 tháng đầu năm 2020 cũng chịu những ảnh hưởng tiêu cực từ dịch bệnh
I. Tình hình đăng ký doanh nghiệp 6 tháng đầu năm 2020
1. Doanh nghiệp thành lập mới
Trong 6 tháng đầu năm 2020, Quảng Nam có 649 doanh nghiệp thành lập mới (chiếm 13,4% vùng 07 tỉnh miền Trung và chiếm 1,0% cả nước) với số vốn đăng ký là 5.249 tỷ đồng (chiếm 15,4% vùng 07 tỉnh miền Trung và chiếm 0,8% cả nước), giảm 19,8% về số doanh nghiệp và giảm 49,6% về số vốn so với cùng kỳ năm ngoái. Tổng số lao động đăng ký của các doanh nghiệp thành lập mới tại Quảng Nam là 5.921 (chiếm 15,9% vùng 07 tỉnh miền Trung và chiếm 1,2% cả nước), giảm 68,4% so với cùng kỳ năm ngoái.
Riêng Quý II/2020, Quảng Nam có 328 doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký 2.470 tỷ đồng, tăng 2,2% về số doanh nghiệp và giảm 11,1% về số vốn so với Quý I/2020. Tổng số lao động đăng ký của các doanh nghiệp thành lập mới tại Quảng Nam là 3.111, tăng 10,7% so với Quý I/2020.
2. Doanh nghiệp quay trở lại hoạt động
Tại Quảng Nam, trong 6 tháng đầu năm 2020 có 198 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động (chiếm 10,8% vùng 07 tỉnh miền Trung và 0,8% cả nước), giảm 11,3 % so với cùng kỳ năm trước.
Riêng Quý II/2020, Quảng Nam có 88 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, giảm 31,3% so với Quý I/2020.
3. Doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, doanh nghiệp giải thể, chờ giải thể và doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký
Trong 6 tháng đầu năm 2020, tại Quảng Nam có: 344 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn (chiếm 10,1% vùng 07 tỉnh miền Trung và chiếm 1,2% cả nước), tăng 47,6% so với cùng kỳ năm 2019; 438 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể (chiếm 15,1% vùng 07 tỉnh miền Trung và chiếm 2,2% cả nước), tăng 19,3% so với cùng kỳ năm 2019; 139 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể (chiếm 17,2% vùng 07 tỉnh miền Trung và chiếm 1,9% cả nước), giảm 46,9% so cùng kỳ năm 2019.
Riêng trong Quý II/2020, Quảng Nam có: 102 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, giảm 57,7% so với Quý I/2020; 213 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, giảm 17,4% so với Quý I/2020; 79 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 17,9% so với Quý I/2020.
Ngoài ra, theo số liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, trong 6 tháng đầu năm 2020, tại Quảng Nam có 215 doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (chiếm 13,7% vùng 07 tỉnh miền Trung và 1,0% cả nước), tăng 46,3% so cùng kỳ năm 2019. Riêng Quý II/2020, Quảng Nam có 125 doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, tăng 42% so với Quý I/2020.
II. Về tình hình cải cách TTHC, cải thiện môi trường kinh doanh
- Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của Quảng Nam năm 2019 so với năm 2018 đã có sự cải thiện tích cực khi tăng cả điểm số và thứ hạng, với điểm số tổng hợp 69,42 điểm, xếp thứ 06/63 tỉnh, thành phố trong cả nước, dẫn đầu nhóm 11 tỉnh, thành phố có năng lực điều hành thuộc nhóm “tốt” và xếp thứ 02/12 khu vực duyên hải miền Trung, tăng 01 bậc so với năm 2018. Kết quả này giúp Quảng Nam tiếp tục duy trì 05 năm liên tiếp nằm trong top nhóm 10 tỉnh, thành phố có chất lượng điều hành kinh tế tốt nhất cả nước.
- Chỉ số Hiệu quả quản trị và Hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam (PAPI) 2019 của Quảng Nam đạt 44,33 điểm, đứng vị thứ 22, tăng 1,19 điểm và 22 bậc so với năm 2018. Chỉ trừ lĩnh vực tham gia của người dân cấp cơ sở và quản trị môi trường bị mất điểm - tương ứng 0,39 điểm và 0,81 điểm, các chỉ số khác đều tăng điểm. Điểm số cao nhất của 8 chỉ số thành phần PAPI 2019 thuộc về kiểm soát tham nhũng trong khu vực công, thủ tục hành chính công và cung ứng dịch vụ công (tương ứng 7,5 điểm, 7,16 điểm và 7,43 điểm). Các chỉ số này tăng tương ứng 0,86 điểm; 0,14 điểm và 0,41 điểm. Thống kê cũng cho thấy chỉ số tham gia của người dân cấp cơ sở liên tục bị mất điểm, nhưng chỉ số kiểm soát tham nhũng trong lĩnh vực công hay công khai minh bạch trong việc ra quyết định ở địa phương (vốn bị mất điểm năm 2018) đã gia tăng điểm đáng kể.
- Chỉ số Cải cách hành chính (CCHC) của tỉnh Quảng Nam (PAR INDEX) cũng tăng 9 bậc so với năm 2018, xếp thứ 35/63 tỉnh, thành phố cả nước, thuộc nhóm các tỉnh đạt chỉ số trung bình trên 80%. Qua đó, cho thấy nỗ lực, cố gắng vượt bậc của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân trong tỉnh trong việc cải thiện chất lượng điều hành kinh tế, cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
Để tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, trong thời gian tới, chính quyền tỉnh cần tiếp tục tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện nghiêm, hiệu quả các giải pháp, nhiệm vụ về phòng, chống dịch Covid - 19; đánh giá tác động của dịch bệnh đối với từng lĩnh vực, từng chỉ tiêu kinh tế; tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách hành chính, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, giảm chi phí không chính thức; nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước trên các lĩnh vực, nhất là công tác quản lý đất đai, quy hoạch, đầu tư, xây dựng, tài nguyên, môi trường, ngân sách.../.
Võ Huy Hùng