MỘT SỐ NỘI DUNG VỀ TÌNH HÌNH ĐĂNG KÝ DOANH NGHIỆP
VÀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH,
CẢI THIỆN MÔI TRƯỜNG KINH DOANH TẠI GIA LAI 6 THÁNG ĐẦU NĂM 2020
Gia Lai là tỉnh miền núi, biên giới nằm ở phía Bắc vùng Tây Nguyên, phía Đông giáp các tỉnh Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, phía Nam giáp tỉnh Đăk Lăk, phía Tây giáp nước bạn Campuchia, phía Bắc giáp tỉnh Kon Tum. Gia Lai có 16 đơn vị hành chính bao gồm: Thành phố Pleiku, thị xã An Khê, thị xã AyunPa và 13 huyện. Trong đó Thành phố Pleiku là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá và thương mại của tỉnh, nơi hội tụ của 2 quốc lộ chiến lược của vùng Tây Nguyên là quốc lộ 14 theo hướng Bắc Nam và quốc lộ 19 theo hướng Đông Tây, là điều kiện thuận lợi để giao lưu phát triển kinh tế - xã hội với vùng Duyên Hải Nam Trung Bộ, cả nước và quốc tế.
Gia Lai có 90km đường biên giới chung với Campuchia, có cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, sân bay pleiku, một số nhà máy thủy điện lớn: nhà máy thuỷ điện IaLy, Sê san 3A…. đây là điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay.
Gia Lai nằm ở vị trí trung tâm của khu vực, là cửa ngõ đi ra biển của phần lớn các tỉnh trong khu vực, nên đây là điều kiện để cùng các tỉnh bạn đẩy mạnh hợp tác phát triển và phát huy các lợi thế vốn có của mình nhằm tăng năng lực sản xuất và hạ tầng kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, tạo khâu đột phá để thúc đẩy nền kinh tế phát triển đúng hướng, tạo thế cho Gia Lai trở thành vùng kinh tế động lực trong khu vực thúc đẩy các tỉnh khác trong vùng cùng phát triển.
Kết thúc năm 2019 có 21/21 chỉ tiêu mà Nghị quyết HĐND tỉnh đề ra có khả năng đạt và vượt kế hoạch. Trong đó: GRDP đạt 8,2%, tổng sản phẩm trong tỉnh (theo giá so sánh 2010) tăng 8,16% so với năm 2018 (Nông - lâm nghiệp - thủy sản tăng 5,35%, công nghiệp - xây dựng tăng 10,47%, dịch vụ tăng 8,79%, thuế sản phẩm tăng 9,56%). Cơ cấu kinh tế chuyển dịch phù hợp; trong đó nông lâm nghiệp - thủy sản chiếm 37,34%, công nghiệp - xây dựng chiếm 28,41%, dịch vụ chiếm 34,25%. Thu ngân sách nhà nước năm 2019 trên địa bàn đạt 4.908 tỷ đồng, bằng 109% dự toán trung ương giao, bằng 100,06% dự toán HĐND tỉnh giao (bằng 98,16% kế hoạch phấn đấu), tăng 8,86% so với cùng kỳ.
Do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nhiều người tỏ ra e ngại và thận trọng trong việc bỏ vốn thành lập doanh nghiệp nên tình hình đăng ký doanh nghiệp tại Gia Lai chịu ảnh hưởng. Tuy nhiên, sau khi tình hình dịch bệnh được kiểm soát nên hiện nay đã có nhiều cải thiện.
I. Về tình hình đăng ký doanh nghiệp tại Gia Lai
1. Tình hình doanh nghiệp đang hoạt động:
Tính đến tháng 6/2020, Gia Lai có 4165 doanh nghiệp đang hoạt động, trong khi đó cả nước có 780.056 đang hoạt động (chiếm 20,2 % khu vực Tây Nguyên, chiếm 0,5 % cả nước). So với năm 2019, số doanh nghiệp đang hoạt động tại Gia Lai tăng 13,1%. Gia Lai đang xếp thứ 38 cả nước về số lượng doanh nghiệp đang hoạt động.
Theo Sách trắng Doanh nghiệp Việt Nam 2020, bình quân cả nước năm 2019 có 7,9 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân. Có 8/63 địa phương có mật độ doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân cao hơn bình quân cả nước, cụ thể: (1) Thành phố Hồ Chí Minh có 26,5 doanh nghiệp; (2) Đà Nẵng có 19,8 doanh nghiệp; (3) Hà Nội có 19,3 doanh nghiệp; (4) Bình Dương có 12,9 doanh nghiệp; (5) Hải Phòng có 9,8 doanh nghiệp; (6) Khánh Hòa có 9,0 doanh nghiệp; (7) Bà Rịa - Vũng Tàu có 8,8 doanh nghiệp và (8) Bắc Ninh có 8,2 doanh nghiệp. Trong khi đó, Gia Lai có 2,5 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1000 dân, thấp hơn rất nhiều mức bình quân của cả nước.
Cũng theo Sách trắng Doanh nghiệp Việt Nam 2020, bình quân cả nước năm 2019 có 15,4 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân trong độ tuổi lao động. Có 9/63 địa phương có mật độ doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân trong độ tuổi lao động cao hơn bình quân cả nước, cụ thể: (1) Thành phố Hồ Chí Minh có 54,4 doanh nghiệp; (2) Hà Nội có 43,0 doanh nghiệp; (3) Đà Nẵng có 40,1 doanh nghiệp; (4) Bình Dương có 21,3 doanh nghiệp; (5) Hải Phòng có 20,5 doanh nghiệp; (6) Bà Rịa - Vũng Tàu có 17,4 doanh nghiệp; (7) Khánh Hòa và (8) Bắc Ninh cùng có 17,2 doanh nghiệp; (9) Cần Thơ có 15,6 doanh nghiệp. Gia Lai có 4,7 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1000 dân trong độ tuổi lao động (gần bằng 1/3 mức trung bình cả nước).
2. Về doanh nghiệp thành lập mới:
Trong 6 tháng đầu năm 2020, Gia Lai có 502 doanh nghiệp thành lập mới (chiếm 23,4% khu vực Tây Nguyên và chiếm 0,8% cả nước) với số vốn đăng ký đạt 6.303 tỷ đồng (chiếm 30,2% khu vực và chiếm 0,9% cả nước), tăng 70,7% về số doanh nghiệp và tăng 3,6% về số vốn so với cùng kỳ năm 2019. Tổng số lao động đăng ký của các doanh nghiệp thành lập mới tại Gia Lai là 2.215 (chiếm 15,9% khu vực và chiếm 0,4% cả nước), tăng 33,4% so với cùng kỳ năm 2019. (Cả nước có 62.049 doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký là 697.089 tỷ đồng và tổng số lao động đăng ký là 507.233 người, giảm 7,3% về số doanh nghiệp, giảm 19% về số vốn và giảm 21,8% về số lao động đăng ký so với cùng kỳ 2019).
Riêng Quý II/2020, Gia Lai có 350 doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký 4.228 tỷ đồng, tăng 130,3% về số doanh nghiệp và tăng 103,7% về số vốn so với Quý I/2020. Tổng số lao động đăng ký của các doanh nghiệp thành lập mới tại Gia Lai là 1.653, tăng 194,1% so với Quý I/2020.
3. Về doanh nghiệp quay trở lại hoạt động:
Tại Gia Lai, trong 6 tháng đầu năm 2020 có 128 doanh nghiệp quay lại hoạt động (chiếm 16,1% khu vực và chiếm 0,5% cả nước), tăng 56,1% so với cùng kỳ năm trước. (Cả nước có 25.157 doanh nghiệp quay lại hoạt động, tăng 16,4% so với cùng kỳ 2019).
Riêng Quý II/2020, Gia Lai có 61 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, giảm 21,8% so với Quý I/2020.
4. Về doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, doanh nghiệp giải thể, chờ giải thể và doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký:
Tình hình doanh nghiệp rút khỏi thị trường tiếp tục thể hiện rõ xu hướng của doanh nghiệp hiện nay, đó là xu hướng chờ đợi, “đóng băng” hoặc đưa doanh nghiệp vào tình trạng “ngủ đông” để nghe ngóng, xem xét diễn biến của dịch bệnh, rồi mới quyết định tiếp tục kinh doanh hay “đóng cửa” doanh nghiệp, chưa “đóng cửa” doanh nghiệp hoàn toàn ở thời điểm dịch bệnh. Điều này thể hiện ở sự gia tăng mạnh về số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh trong ngắn hạn và giảm về số doanh nghiệp giải thể, chờ giải thể trong 6 tháng đầu năm.
Theo số liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, trong 6 tháng đầu năm 2020, tại Gia Lai có: 130 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn (chiếm 14,6% khu vực và chiếm 0,45% cả nước), tăng 22,6% so với cùng kỳ năm 2019 (cả nước có 29.169 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh, tăng 38,2% so cùng kỳ 2019); 98 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể (chiếm 14,9% khu vực và chiếm 0,5% cả nước), tăng 30,7% so với cùng kỳ năm 2019 (cả nước có 19.625 doanh nghiệp tạm ngừng chờ giải thể, giảm 10,2% so cùng kỳ 2019); và 60 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể (chiếm 28,7% khu vực và chiếm 0,8% cả nước), tăng 22,4% so cùng kỳ năm 2019 (cả nước có 7.433 doanh nghiệp giải thể, giảm 5% so cùng kỳ 2019).
Riêng trong Quý II/2020, Gia Lai có: 30 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, giảm 70% so với Quý I/2020; 59 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, tăng 18% so với Quý I/2020; 20 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, giảm 50% so với Quý I/2020.
Ngoài ra, theo số liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, trong 6 tháng đầu năm 2020, tại Gia Lai có 108 doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký tăng 13,7% so cùng kỳ năm 2019 (cả nước có 22.398 doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, tăng 33,9% so cùng kỳ 2019). Riêng Quý II/2020, Gia Lai có 45 doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, giảm 27,4% so với Quý I/2020. Đây là các doanh nghiệp không còn kinh doanh tại địa chỉ đã đăng ký, qua kiểm tra của cơ quan thuế thì không tìm thấy và không liên lạc được.
II. Về tình hình cải cách TTHC, cải thiện môi trường kinh doanh
- Nhìn chung, tình hình giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) về đăng ký doanh nghiệp tại Gia Lai được xử lý tương đối tốt. Cụ thể trong năm 2019: thời gian trung bình xử lý hồ sơ đăng ký thành lập mới là 0,41 ngày, nhanh hơn so với quy định tại Luật Doanh nghiệp (03 ngày làm việc); tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng hạn đạt 99,97% trên mức trung bình cả nước là 98,36%. Gia Lai cũng đã triển khai rất tốt việc áp dụng phương thức đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử với tỷ lệ hồ sơ đăng ký doanh nghiệp được thực hiện bằng phương thức này đạt 80,11%, cao hơn mức trung bình của cả nước là 70,7%.
- Về chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), thứ hạng của Gia Lai liên tục được cải thiện trong những năm trở lại đây. Từ thứ 48 tại bảng xếp hạng PCI năm 2014 lên thứ 47 (2015), thứ 46 (2016), thứ 43 (năm 2017), thứ 33 (năm 2018) và thứ 30 (năm 2019) với 65,34 điểm . Nhờ thứ hạng được cải thiện mà Gia Lai đã nằm trong top 30 và thuộc nhóm Khá.
So với các tỉnh/thành phố trên cả nước, Gia Lai có 3/10 chỉ số trên 7 điểm, đó là chỉ số Dịch vụ hỗ trợ Doanh nghiệp đạt 7,37 điểm, Cạnh tranh bình đắng đạt 7,18 điểm, Gia nhập thị trường đạt 7,03 điểm.
- Bên cạnh đó, một điểm đáng lưu ý là năm 2019, chỉ số Hiệu quả quản trị và Hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam (PAPI) của Gia Lai đạt 41,55 điểm, nằm trong nhóm 16 tỉnh có điểm số Thấp nhất. Mặc dù đã tăng so với năm 2015 (34,53 điểm), 2016 (34,46 điểm) và 2017 (34,54 điểm), nhưng lại giảm so với năm 2018 (42,95 điểm).
- Tại Báo cáo chỉ số Cải cách hành chính (PAR INDEX) năm 2019, Gia Lai đạt 80,58%, xếp thứ 41/63, thuộc nhóm B (nhóm trung bình, gồm 43 tỉnh, thành phố).
Trong bối cảnh đất nước đang kiểm soát tốt dịch bệnh cũng như được đánh giá là một trong những nền kinh tế năng động, có tốc độ phát triển nhanh nhất trong khu vực ASEAN, thì việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh là rất quan trọng đối với mỗi địa phương.
Do vậy, trong thời gian tới, đề nghị chính quyền tỉnh quyết liệt hơn, thực hiện hiệu quả hơn các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh để tăng tính hấp dẫn đối với nhà đầu tư, khai thác tối đa các tiềm năng sẵn có để phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Hứa Thị Quỳnh Hoa