Việt Nam là một nước có đa dạng các dân tộc sinh sống. Trải qua bao thế kỷ,54 dân tộc anh em đã gắn bó với nhau trong quá trình đấu tranh giành độc lập dân tộc và thống nhất đất nước. Mỗi dân tộc có bản sắc văn hóa riêng thể hiện trong ngôn ngữ, trang phục, phong tục tập quán của mình. Khi bước vào giai đoạn xây dựng đất nước, thực hiện cuộc cách mạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, các chính sách của Đảng và Nhà nước ta càng ưu tiên thực hiện đoàn kết, bình đẳng, tôn trọng, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ giữa các dân tộc. Nhờ đó, Việt Nam đã đạt được những thành tựu rất to lớn trong việc đoàn kết các dân tộc cũng như phát huy hết mọi thế mạnh của các dân tộc trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.
Số lượng người thuộc các dân tộc thiểu số ở Việt Nam đã và đang tham gia vào các lĩnh vực kinh tế, xã hội ngày càng nhiều. Nhà nước đã có các chính sách hỗ trợ nâng cao nghiệp vụ cho các cán bộ có trình độ đại học và trên đại học ngày càng tăng. Theo thống kê của Quốc hội khóa XIII có 78 đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số thuộc 29 dân tộc khác nhau, đến từ 26 tỉnh, thành phố, chiếm 15,6% trong tổng số 500 đại biểu Quốc hội. Tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội Khóa XIII đã bầu 40 đại biểu là thành viên Hội đồng Dân tộc trong đó Bà Tòng Thị Phóng được bầu giữ chức Phó Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
Bên cạnh sự tham gia trong lĩnh vực quản lý nhà nước thì các dân tộc thiểu số cũng có tầm ảnh hưởng nhất định trong lĩnh vực kinh tế, thể hiện rõ trong sự tham gia dân tộc thiểu số trong thành lập doanh nghiệp.
- Số lượng doanh nghiệp có người dân tộc thiểu số tham gia thành lập
Tính đến tháng 3/2017, theo số liệu thống kê từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp thì trên cả nước có trên 30 nghìn doanh nghiệp có người dân tộc thiểu số tham gia thành lập doanh nghiệp, chiếm 3,48% tổng số doanh nghiệp của cả nước, với tổng số vốn đăng ký 390.877 tỷ đồng, chiếm 3,2% tổng số vốn đăng ký của các doanh nghiệp trong nền kinh tế.
Xét về loại hình doanh nghiệp, phần lớn lượng doanh nghiệp có người dân tộc thiểu số tham gia thành lập tập trung chủ yếu ở loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần: trách nhiệm hữu hạn chiếm 75,13%, công ty cổ phần chiếm 14,55% với số vốn đăng ký có tỷ lệ lần lượt là 40,06% và 58,37%.
Theo số liệu thống kê tình hình doanh nghiệp có dân tộc thiểu số tham gia thành lập trong 5 năm trở lại đây cho thấy có sự tăng trưởng mạnh mẽ về số lượng, cụ thể: nếu như trong năm 2012 có 2522 doanh nghiệp tham gia thành lập với số vốn hơn 24.000 tỷ đồng thì năm 2016 con số này đã tăng lên 3893 doanh nghiệp với số vốn hơn 49.000 tỷ đồng. Điều đó cho thấy các dân tộc thiểu số của nước ta đang từng bước phát triển nhịp nhàng cùng với xu hướng hội nhập kinh tế của đất nước.
- Top dân tộc thiểu số tham gia nhiều nhất và ít nhất
Trong 53 dân tộc thiểu số của nước ta, có 44 dân tộc tham gia thành lập doanh nghiệp trong đó có 10 dân tộc tham gia thành lập doanh nghiệp nhiều nhất là: dân tộc Hoa,Tày, Mường, Nùng, Khơ-me, Thái, Chăm, Sán Dìu, Dao và HMông. Cùng với đó thì cũng có 10 dân tộc tham gia thành lập ít nhất như: dân tộc Mảng, LôLô, Pà Thẻn, Phù Lá, Co lao, Khơ-mú, Tà-ôi, Pu Péo, Xinh-mun và La chí. Số nam dân tộc thiểu số chiếm 66,7 % và nữ dân tộc thiểu số chiếm 33,3%.
- Sự phân bố theo vùng miền, địa phương về doanh nghiệp có người dân tộc thiểu số tham gia thành lập
Trong số hơn 30 nghìn doanh nghiệp do người dân tộc thiểu số có dân tộc thiểu số tham gia thành lập, số lượng doanh nghiệp có người dân tộc thiểu số tập trung chủ yếu ở khu vực Đông Nam Bộ (gần 65%) và thấp nhất ở khu vực Tây Nguyên (1,65%). Trong đó Hồ Chí Minh là địa phương có dân tộc thiểu số tham gia thành lập lớn nhất cả nước (hơn 55%) và địa phương ít nhất là Quảng Trị (0,01%).
Trong năm 2016, 10 tỉnh có dân tộc thiểu số tham gia thành lập doanh nghiệp chiếm tổng cộng 81% tổng số doanh nghiệp có dân tộc thiểu số thành lập 2016 là các tỉnh: Hồ Chí Minh, Hà Nội, Bình Dương, Lạng Sơn, Đồng Nai, Long An, Cao Bằng, Thái Nguyên, Kiên Giang và Cần Thơ.
- Dân tộc thiểu số tham gia thành lập doanh nghiệp thống kê theo ngành nghề kinh doanh
Theo số liệu thống kê về doanh nghiệp 2016 cho thấy người dân tộc thiểu số thành lập doanh nghiệp tham gia tất cả các ngành nghề kinh doanh trong hệ thống ngành kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, người dân tộc thiểu số đăng ký kinh doanh tập trung chủ yếu trong lĩnh vực bán buôn bán lẻ; sửa chữa ô tô, xe máy, tiếp đến là ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và ngành xây dựng.
- Tỷ trọng vốn đăng ký của doanh nghiệp có dân tộc thiểu số tham gia thành lập
Đa số các doanh nghiệp do người dân tộc thiểu số thành lập thường thuộc nhóm doanh nghiệp nhỏ, với số vốn đăng ký dưới 10 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo tiến trình thời gian thì số lượng doanh nghiệp có quy mô vốn lớn cũng có sự tăng dần đều qua các năm, cho thấy sự tăng trưởng về cả số lượng lẫn quy mô của nhóm doanh nghiệp do người dân tộc thiểu số thành lập, tạo nên vị thế nhất định trong phát triển kinh tế đất nước trong thời kỳ hội nhập.
Trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của nước ta, với các chính sách quan tâm đến các đồng bào dân tộc của Đảng và Nhà nước, các dân tộc thiểu số đã và đang đồng hành cùng nhà nước trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo và phát triển kinh tế. Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế là một thách thức nhưng cũng là một cơ hội để phát triển, các dân tộc thiểu số khẳng định hòa nhập nhưng không hòa tan, phát triển nhưng vẫn gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc mình.
Trần Thị Xuyến
(Nguồn: Cục Quản lý đăng ký kinh doanh)